EMBRIOGENEZ



EMBRIOGENEZ (embrion va Yunoncha — kelib chiqish, tug’ilish), embryonal rivojlanish — ko’p hujayrali organizmlarning individual rivojlanish (ontogenez) davrlaridan biri. Embriogenez tuxum yoki embrion pardasi ichida boradi.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Embrioning rivojlanishi, ya’ni embrionenizatsiya yoki embrionenizatsiya jarayoni (embrionegenez) — bu urug‘don to‘qimalarining urug‘lanishdan keyin yangi organizmga aylanishi jarayoni. Bu jarayon biologiyada juda muhim ahamiyatga ega, chunki u organizmning boshlang‘ich shaklini, ya’ni embrionni hosil qiladi va uning rivojlanishining barcha bosqichlarini o‘z ichiga oladi.

Embrionegenezning bosqichlari:

  1. Urug‘lanish (Fertilizatsiya):
    Tuxum hujayrasi (oosit) va urug‘lanayotgan spermatozoid birlashishidan boshlanadi. Natijada yagona yadroga ega bo‘lgan zigota hosil bo‘ladi.

  2. Bo‘linish (Mitotik bo‘linish):
    Zigota tez-tez bo‘linib, ko‘p sonli kichik hujayralarga – blastomerlarga ajraladi. Bu jarayonda o‘sish bo‘lmaydi, faqat hujayralar soni ko‘payadi.

  3. Morula bosqichi:
    Hujayralar zich bo‘lib, mevali tuzilishga o‘xshash guruh hosil qiladi, bu morula deb ataladi.

  4. Blastula bosqichi:
    Morula ichida bo‘shliq hosil bo‘lib, bu bosqichda blastula (kichik, kollektorli hujayra) yuzaga keladi.

  5. Gastrolatsiya:
    Blastuladan uchta qavatli qatlam – ektoderm, mezoderm va endoterm vujudga keladi. Bu qatlamlar kelajakda organizmning turli to‘qimalari va organlariga aylandi. Bu jarayon yangi qismning biomorfogenizi uchun zarurdir.

  6. Neurulatsiya:
    Ektodermning bir qismi nerv tizimining boshlang‘ich shakliga aylana boshlaydi – asab naychasining hosil bo‘lishi.

  7. Organogenez:
    Uchta hosil bo‘lgan qavatdan turli organ va tizimlar rivojlanadi. Embrion allaqachon inson yoki boshqa organizmning tashqi ko‘rinishiga ega bo‘lishga boshlaydi.

Embrionegenezning ahamiyati:

Qo‘shimcha ma’lumot:

Embrionegenez jarayoni hayvonlarda va o‘simliklarda biroz farq qiladi, biroq asosiy bosqichlar o‘xshashdir. Shuningdek, ba’zi organizmlarda embrionning rivojlanishi ichki yoki tashqi muhitda bo‘lishi mumkin (masalan, odamda ichki, baliqlarda ko‘pincha tashqi).

Embrionegenez — bu hayotning boshlanishiga olib boruvchi murakkab va tartibli jarayon bo‘lib, uning o‘rganilishi biologiya va tibbiyot fanlarida katta ahamiyatga ega.

Agar qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin!



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz