DEZODORATSIYA

DEZODORATSIYA (dez… va lotincha odoratio — hid) — yoqimsiz, qo’lansa hidlarni yo’qotish yoki sezilmaydigan holatga keltirish. Ob’yektlardan foydalanishda veterinariya-sanitariya talablariga rioya etmaslik, organik substratlarning chirishi natijasida havoda ammiak, vodorod sulfid, skatol, indol, uchuvchan yog’ kislotalari va boshqa moddalarning to’planishi binolarda qo’lansa hid paydo qiladi. Uy-joy binolari, chorvachilik majmualari, oziq-ovqat korxonalari, bemorlar va yaradorlar yotadigan palatalar, jips berk binolar (suv osti kemalari, kosmik kemalar) da Dezodoratsiya o’tkaziladi. Dezodoratsiya uchun bir qancha vositalar (aerozollar, ozon, formalin, xlorli ohak, lista kumir, torf, kaliy permanganat va boshqalar) bor. Ba’zilari (chin dezodoratorlar) qo’lansa hidli gazlarni yutadi, oksidlaydi, o’ziga biriktirib oladi va ayni vaqtda chirituvchi (sasituvchi) mikroorganizmlarga ta’sir etadi. Chorvachilik binolarini Dezodoratsiyalashda go’ngni o’z vaqtida yig’ishtirib olish, binolarni shamollatish, qalinroq to’shama solish yaxshi natija beradi. Go’sht kombinatlari va sovuqxonalarni Dezodoratsiya qilishda binoning ichki devorlariga 1% li issiq ishqorlar eritmasi yoki tarkibida 2% faol xlor bo’lgan xlorli ohak eritmasi bilan ishlov beriladi. Uchuvchan yog’ kislotalarini oksidlash uchun bino ichiga ventilyatsiya qurilmasi orqali ozon kiritiladi (ozonning 1 metr kub xavodagi kontsentrasiyasi 0,05—0,1 metr kubdan ortiq bo’lmasligi kerak). Axlat o’ralari va uyumlarining sassiq hidini yo’qotish uchun kul, qum, tuproq, ko’mir kukuni, torf sepib ko’miladi, shuningdek, kimyoviy moddalardan foydalaniladi.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Dezodratsiya – bu tanadagi yoqimsiz hidlarni kamaytirish yoki yo‘q qilishga qaratilgan jarayon. Asosan teri yuzasida joylashgan bakteriyalar tomonidan hosil bo‘ladigan hidlarni oldini olish uchun ishlatiladi. Dezodoratsiya mahsulotlari, ko‘pincha dezodorantlar va antiperspirantlar shaklida bo‘lib, terdagi namlik va bakteriyalarni kamaytirish orqali hidni yo‘qotadi.

Dezodratsiyaning asosiy jihatlari:

Nima uchun dezodratsiya kerak?
Tanamizda, ayniqsa, qo‘ltiq osti, oyog‘ingiz va bosh terisi kabi sohalarda ter bezlari faol ishlaydi. Teri ustidagi bakteriyalar ter bilan aralashib, yoqimsiz hid hosil qiladi. Dezodratsiya bu hidni yo‘q qilish yoki kamaytirish uchun xizmat qiladi.
Dezodorant vs Antiperspirant
- Dezodorantlar bakteriyalarni yo‘q qilish yoki ularning ko‘payishini sekinlashtirish orqali hid paydo bo‘lishini kamaytiradi. Odatda, ular turli antiseptik va hidni yopuvchi moddalarni o‘z ichiga oladi.
- Antiperspirantlar esa ter bezlarining faoliyatini vaqtincha to‘xtatib, terlashni kamaytiradi. Bu orqali namlik kamayib, bakteriyalar uchun sharoit noqulay bo‘ladi va hid kamayadi.
Tarkibiy qismlar
Dezodorant va antiperspirantlardagi faol moddalar qatoriga alyuminiy xlorid, antiseptiklar, spirt, efir moylari va boshqa gidravlik yoki kimyoviy birikmalar kiradi.
Foydalanish usullari
Dezodratatsiya vositalari odatda qo‘ltiqda qo‘llaniladi, lekin ba‘zi maxsus mahsulotlar oyog‘ yoki boshqa terli sohalarga ham tatbiq qilinishi mumkin. Toza teriga surtilganda samarasi yuqori bo‘ladi.
Salomatlik va xavfsizlik
Dezodratsiya mahsulotlari odatda xavfsizlik jihatidan sinovdan o‘tgan bo‘lsa-da, ba‘zi odamlar allergiya yoki teri tirnash xususiyati bilan duch kelishi mumkin. Shu sababli yangi mahsulotni sinashdan oldin terining kichik qismida foydalanish tavsiya etiladi.
Qanday qilib samarali dezodoratsiyaga erishish mumkin?
- Tananing gigiyenasiga rioya qilish, muntazam yuvinish.
- Dezodorantni toza, quruq teriga qo‘llash.
- Kundalik dezodratsiyaga rioya qilish.
- Terlashni ko‘payishiga olib keladigan sharoitlardan saqlanish (masalan, juda issiq kiyim, stress).

Xulosa

Dezodratsiya tananing yoqimsiz hidlarini oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Gigiyena va to‘g‘ri dezodorant mahsulotlarini tanlash orqali sog‘lom va xushbo‘y bo‘lish mumkin. Agar terlash yoki hid bilan bog‘liq muammolar kuchli bo‘lsa, dermatolog yoki tibbiyot mutaxassisi bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.