Sun'iy intellekt javobi:
Deviz siyosati — davlatning tashqi iqtisodiy faoliyati doirasida amalga oshiradigan valyuta bilan bog‘liq bo‘lgan barcha chora-tadbirlar majmuidir. Bu siyosat orqali davlat o‘z milliy valyutasining tashqi maydondagi qiymatini barqarorlashtirish, valyuta kursini boshqarish, valyuta rezervlarini shakllantirish va valyuta bozorini tartibga solishni maqsad qiladi.
Deviz siyosatining asosiy vazifalari:
- Valyuta kursini barqarorlashtirish — milliy valyutaning chet el valyutalariga nisbatan qiymatini saqlash va ortiqcha o‘zgarishlarning oldini olish.
- Valyuta zaxiralarini boshqarish — davlat rezervlarida saqlanadigan xorijiy valyutalar va oltinni boshqarish.
- Valyuta bozorlarini tartibga solish — valyuta almashinuvi operatsiyalarini nazorat qilish va qonuniy me'yorlarni belgilash.
- Tashqi to‘lovlarni muvozanatlash — davlatning import va eksportdagi valyuta oqimlarini nazorat qilish.
- Valyuta siyosatini milliy iqtisodiyot bilan moslashtirish — inflyatsiya, iqtisodiy o‘sish va eksport-import siyosatini hisobga olgan holda valyuta siyosatini belgilash.
Deviz siyosatining turlari:
- Qattiq deviz siyosati — davlat valyuta kursini qat’iyan nazorat qiladi va valyuta bozoriga aralashadi.
- Erkin deviz siyosati — valyuta kursi bozor mexanizmi orqali shakllanadi, davlat aralashuvi minimal bo‘ladi.
- Aralash deviz siyosati — davlat ba’zan bozorga aralashadi, ba’zan esa kursni erkin qoldiradi.
Deviz siyosati vositalari:
- Valyuta kursini boshqarish (kurs belgilash, kurs bandligi)
- Valyuta cheklovlari (kvotalar, litsenziyalar)
- Valyuta rezervlarini boshqarish
- Valyuta ayirboshlash operatsiyalariga nisbatan soliq yoki bojxona cheklovlari
- Moliyaviy va kredit siyosati orqali valyuta oqimini nazorat qilish
Ahmiyati:
Deviz siyosati mamlakat iqtisodiyotining kredit qobiliyatini kafolatlaydi, tashqi to‘lov balansini muvozanatlashga yordam beradi, investitsiyalar uchun qulay sharoit yaratadi va milliy valyutani iqtisodiy xavflardan saqlaydi.
Umuman olganda, deviz siyosati — davlat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi va xalqaro bozorlarda raqobat bardoshligini ta’minlash maqsadida olib boriladigan muhim iqtisodiy-siyosiy faoliyatdir.