Demodok
Demodok (qadimgi yunoncha: Δημοδόκος) — Gomerning "Odisseyidagi" qahramon. Feaklar orasida koʻr aed(qoʻshiqchi).
Demodok poemalarni oʻzi ijro etgan lira joʻrligida kuylaydi. Feakiyaliklar shohi Alkinoy saroyidagi ziyofat paytida Demodok uch marta qoʻshiq aytadi. U birinchi marta qahramonlar haqida kuylaydi: jasur Axilles va dono Odissey oʻrtasidagi janjal haqida. Bunda, hech kim tanimagan Odissey ziyofatda hozir boʻlib, Demodokni tinglab yigʻlaydi (Axill, bu paytga kelib, Odisseyning doʻstlari boshqa koʻplab qahramonlar kabi oʻlgan edi). Ikkinchi marta Demodok Afrodita eri Gefestga Arey bilan qanday xiyonat qilgani va Gefest ularni toʻshakda ushlab olib, xudolar jazmanlarni koʻrishi uchun chaqirgani haqida kuylaydi. Bu qoʻshiq Alkinoy va Odissey mehmonlarini shodlantiradi. Uchinchi marta Demodok Odisseyning oʻzining iltimosiga binoan kuylaydi, u ayyor Odissey qanday qilib yunonlar Troyani qoʻlga olishda yordam bergan otni yasash gʻoyasini oʻylab topgani haqidagi hikoyani eshitishni xohlaydi. Qoʻshiqni tinglab, Odissey yana koʻz yoshlarini ushlab turolmaydi.
„Odisseyada“ koʻr Demodok podshoh Alkinoyning iltimosiga binoan jarchi Pontonoy hamrohligida ziyofatga olib kelinadi.
Larissalik Timolayning soʻzlariga koʻra, Femiyning ukasi, Penelopaning qoʻriqchisi. Keyinchalik Klitemestr yonida qolgan qoʻshiqchi ham shunday deb ataldi.
Demodok obrazi zamonaviy epos ilmida katta sheʼrlarda ularning siklizatsiyasidan oldingi rus dostonlari kabi „kichik qoʻshiqlar“ kabi epik ijodning bosqichi deb ataladi.
Demodok antik davrda mashhur Amikliyalik Apollon taxtida tasvirlangan.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Demodok (yunoncha: Δημόδοκος, "xalq ovozi") – qadimgi yunon adabiyotida taniqli shoir va so‘zchi bo‘lib, u Odysseusning hikoyalari va marsiyalarini qahramonlarga va qiyofalarga taqdim etgan. Eng mashhur manbada, ya'ni Gomerning “Odysseya” dostonida Demodok Ithakada yashovchi shoir sifatida ko‘rsatilgan.
Demodok haqida qisqacha ma'lumot:
- Vazifasi: Dastlab u qahramonlarning qahramonliklariga bag‘ishlangan joylarda kuylovchi va so‘zlovchi sifatida faoliyat yuritgan.
- Joylashuvi: Odysseus mamlakatida, ya’ni Ithaka orolida
- Ijodi: Demodokda kuchli eshitish qobiliyati (donishmandligi) bor edi, u bir necha qahramonlarning qahramonlik voqealarini madh etuvchi qo‘shiqlarni ijro etgan.
- O‘ziga xosligi: U o‘zining shoirlik mahorati bilan mehmonlarni hamda qahramonlarni o‘ziga jalb qilgan va ularni g‘amgin xotiralar bilan to‘ldirgan.
Demodokning "Odysseya"dagi roli
“Odysseya”da Demodok maxsus ahamiyatga ega: u mehmonlarni va asosan Odysseusni o‘z qo‘shiqlari bilan ta’sirlantiradi. Ushbu shoir ko‘pincha Odysseusning urushdagi jasorati va Troya urushidagi qahramonliklarini madh etgan. Demodokning qo‘shiqlari ko‘pincha Odysseusga xotiralarini yodga soladi, u esa o‘zining saratonlaridagi sarguzashtlarini eslab, chuqur fikrlarga beriladi.
Xulosa:
Demodok – qadimgi yunon adabiyotida qahramonlik tarixlarini qo‘shiqqa solib, xalqning yuragiga yetkazadigan muharrir va shoir. Uning roli faqat badiiy ko‘rsatmalarni yaratish emas, balki madaniyatning, tarixning hamda yurtshunoslik urf-odatlarining saqlovchisi hisoblanadi. Demodok – qadimgi yunon xalqining hikoya va an’ana madaniyatida muhim o‘rin tutgan shaxsdir.