CHETAN
CHETAN (Sorbus L.) — ra’nodoshlarga mansub buta va daraxtlar turkumi. O’rta Osiyoda Turkiston, Zarafshon, Hisor, Darvoz, Ugom, Chatqol, PomirOlay, Farg’ona tog’larida 3 turi: qizil Chetan (S.tiarischanica), Turkiston Chetani (jagisi) (S. turkestanica) va fors Chetani. (S. persica) uchraydi. Qizil Chetan ko’pincha, archa, oq qayin, Shilvi kabilar bilan birga dengiz sathidan 1800-3000 metr balandaikda aralash o’rmonlar hosil qilib o’sadi. Buii 3-5 metr. Ildizi 7-8 metr chuqurlikkacha tarqaladi. Gullari yirik. Iyun oyida gullab, avgust sentabrda meva beradi. Mevasi qizil, taxirachchiq yoki shirin, birinchi sovuqdan keyin qo’ng’ir tusga kiradi. Mevasida S. vitamini, 4-13,7% qand moddasi, urug’ida 22% moy, po’stlog’ida 14% tannid bor. Yog’ochidan mebel ishlab chiqarishda foydalaniladi. Barglaridan jigarrang bo’yoq olinadi. Qizil Chetanni urug’idan, ildizpoyasidan kupaytirish mumkin. Chetan 60-100 yil yashaydi. Chetanning hamma turlari qimmatli o’rmon, mevali, manzarali va asal beruvchi o’simlik hisoblanadi.
Manba
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi
TEZ YUK MARKAZ
Yuk markaz elonlari yuk yuborish va yuk tashish
Guruhga kirish
Uzpedia.uz