Chaqar masjidi (Qarshi)
Chaqar masjidi — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri Chaqar MFYda joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Masjid Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Tarixi
Chaqar masjidi Qarshi shahrining Eski shahar qismida joylashgan boʻlib. Masjid XVIII asrda barpo etilgan boʻlib hozirgi kunda vayrona ahvolga kelib qolgan va Chaqar mahallasining homiyligida turadi. Chaqar masjidi va Sharifboy madrasasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktyabrdagi „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi 846-sonli qarori bilan milliy roʻyxatga kiritilgan edi. Biroq Sharifboy madrasasi va Chaqar masjidida taʼmirlash va restavratsiya ishlari olib borilmaganligi sababli 2022-yil Ijtimoiy tarmoqlarda tanqidiy muhokamalarga sabab boʻldi. Unga koʻra madrasa ahvoli avariya holatiga kelib qolgandi.
Meʼmorchiligi
Masjidga ayvondan eshiklar orqali ichkariga kirilgan. Devorlari naqshsiz, ganj bilan suvalgan boʻlib mehrob qismida marmarga oʻyilgan naqshni koʻrish mumkin. Binoning asosiy oʻrta qismida o‘ymakor ustunlar shift yogʻochlarini koʻtarib turadi, tag himoya qismi marmardan qilingan. Masjidning tashqi qismi ayvon uslubida qurilgan, ustunlar ayvonlarni koʻtarib turadi. Masjid yogʻoch ustunlariga mahorat bilan gul tasvirlari, turli xil shakllari oʻyilgan. Bunday anʼanaviylikni Buxoro meʼmorchiligida ham koʻrish mumkin.
Galeriya
Adabiyotlar
Poyon Ravshanov. Qarshi tarixi, Yangi asr avlodi nashriyoti, Toshkent, 2006 — 647 bet. ISBN 5-633-01899-0.
Jumanazar A. K.. Nasaf, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, Toshkent, 2007 — 204 bet.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Chaqar masjidi — Qashqadaryo viloyatining Qarshi shahrida joylashgan tarixiy masjid. Ushbu masjid o‘zining qadimiy arxitekturasi va tarixiy ahamiyati bilan mashhur bo‘lib, Qarshi shahrining markaziy diniy va madaniy markazlaridan biridir.
Chaqar masjidi qachon qurilgani haqida aniq ma’lumotlar mavjud bo‘lmasa-da, u ko‘plab yillar davomida mahalliy aholi uchun ibodatxonadir va diniy an’analarni davom ettirishda muhim rol o‘ynagan. Masjidning arxitekturasi o‘zbek islom me’morchiligining an’anaviy elementlarini o‘zida aks ettiradi. Binoning ichki va tashqi bezaklari an’anaviy o‘zbek naqshlari, g‘isht va terakota ishqibozligi bilan bezatilgan.
Chaqar masjidi aholiga faqat ibodat joyi sifatida emas, balki madaniy meros sifatida ham xizmat qiladi. Masjid atrofidagi hududlar mahalliy jamoa uchun yig‘ilish joyi va ta’lim maskani sifatida foydalaniladi. Shuningdek, u Qarshi shahrining diniy tadbirlari, tug‘ilgan kunlar va boshqa mahalliy bayramlar o‘tkaziladigan asosiy maskanlardan biridir.
Agar siz Qarshi shahriga tashrif buyursangiz, Chaqar masjidini ko‘zdan kechirish, uning tarixiy va madaniy merosi bilan tanishish imkoniyatiga ega bo‘lasiz. Bu masjid o‘zbek islom madaniyatining ajralmas qismidir va Qarshining tarixiy qadriyatlarini aks ettiradi.