Chaqaloq Laban
Chaqaloq Laban („kichik arvoh laban“, shved. Lilla spöket Laban) — arvoh-Laban ismli bola, shved yozuvchisi Inger Sandberg va Karlstaddan rassom Lasse Sandbergning rasmlari bilan bir qator bolalar kitoblarining qahramoni. Loban haqidagi birinchi kitob 1965-yilda nashr etilgan va 1965-yildan 2005-yilgacha 14 ta kitob paydo boʻlgan. Laban haqidagi ikkita kitob va komiks birinchi marta rus tiliga tarjima qilingan va faqat 2018-yilda White Crow / Albus Corvus nashriyoti tomonidan nashr etilgan.
Tarix
Inger Sandberg (1930-yilda tugʻilgan) va Lasse Sandberg (1924-2008) — shved yozuvchisi va rassomi, er va xotin. 1953-yildan boshlab ular birgalikda rasm kitoblarini yaratdilar, ularning birinchisi oʻz farzandlari uchun yozilgan. Labanning kichik ruhi haqidagi kitob ularning eng mashhur asarlaridan biriga aylangan.
Ingerning soʻzlariga koʻra, u Laban haqidagi hikoyani „terapevtik“ deb yozgan, chunki uning oʻgʻli Niklas arvohlardan qoʻrqardi va u hech qanday dahshatli narsa yoʻqligini koʻrsatmoqchi edi. Sandbergning arvoh haqidagi hikoyalari birinchi marta 1950-yillarning oʻrtalarida „Svenska Dagbladet“ gazetasining bolalar uchun yakshanba ilovasida paydo boʻlgan, ammo qahramon hali Laban deb nomlanmagan edi.
Syujet
Kichik arvoh Laban „Uygʻoning va qoʻshiq kuylang“ qal’asining podvalida yashaydi (boshqa versiyada — „xayrli tong, Quyosh“, shved. Gomorronsol) otasi va sharpa onasi bilan birgaOta-arvoh uch yuz yil davomida qasrda kechalari arvoh boʻlib ishlagan va Labanga oʻz hunarmandchiligini topshirishga umid qilgan, ammo u odamlarni qoʻrqitish gʻoyasidan mamnun emas. Bir kuni, otasi tunda Labanni ishga ishiga olib borganida va Laban birinchi marta xizmatkorni qoʻrqitishi kerak boʻlganda, u adashib qoladi va oʻrniga xizmatkor bilan tanishib qoladi. U Labanni qirol, Malika va Shahzoda bilan tanishtiradi va Laban Shahzoda bilan doʻstlasha boshlaydi va uning xonasiga joylashadi. Toʻplamdagi kitoblarda Labanning turli sarguzashtlari tasvirlangan, u oxir-oqibat kichik singlisini paydo boʻladi.
Kitoblar seriyasi
Mukofotlar
1966-yilda Seriyaning birinchi kitobi 1958-yildan beri Shvetsiya kutubxona assotsiatsiyasi tomonidan taqdim etilgan Elza Beskov mukofotiga sazovor boʻldi.
Muammolar
Sandberg kitoblarining tadqiqotchisi adabiyotshunos Kristin Xollbergning fikricha, seriyadagi kitoblarning bosh qahramoni arvoh boʻlsa — da, aslida bu kitoblar koʻpincha qoʻrqadigan va otasining umidlarini qondirmaydigan bola haqida. Kitob mualliflari bolaning tarafini olib, bolalarning xafa boʻlishga haqli ekanligini, kattalarnikidan farqli oʻylashlari va individual ekanligini isbotlaydilar. Shu bilan birga, kichik bolalar ota-onalarining gʻoyalariga mos kelishlari shart emas.
Ekran moslamalari
2006-2009-yillarda Laban haqidagi kitoblarga koʻra, toʻrt mavsumni oʻz ichiga olgan animatsiya seriyasi tasvirga olingan (har birida 6 epizod).
Oʻyin-kulgi sanoatida
Shvetsiyaning Orebro qal’asida laban ishtirokidagi bolalar uchun maxsus dastur taklif etiladi.
Adabiyotlar
Yana qarang
Manbalar
Havolalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Chaqaloq Laban – bu chaqaloqlar va kichik yoshdagi bolalar uchun maxsus tayyorlangan sut mahsuloti. Laban – bu an’anaviy o‘zbek va markaziy Osiyo oshxonasida keng tarqalgan qatiq yoki fermentlangan sut mahsuloti hisoblanadi. U asosan qoramol sutidan qilingan bo‘lib, ozgina achitilgan va biroz qalinlashgan, shuningdek, o‘ziga xos nordon ta’mga ega bo‘ladi.
Chaqaloq Laban haqida ma’lumot
1. Tarkibi va tayyorlanishi:
Chaqaloq Laban — bu fermentlangan sut mahsuloti bo‘lib, bakteriyalar yordamida tayyorlanadi. U oson hazm bo‘ladigan bo‘lib, bola uchun foydali probiotiklar va vitaminlarga boy. Oddiy sutga qaraganda, Laban tarkibida laktoza miqdori kamayadi, bu esa lactasaga shikoyat qiluvchi yoki sutga sezgir bolalar uchun ham foydali bo‘ladi.
2. Foydalari:
- Hazmni yaxshilaydi: Laban tarkibidagi foydali mikroorganizmlar oshqozon-ichak tizimini mustahkamlaydi va oziq moddalar so‘rilishini yaxshilaydi.
- Immunitetni oshiradi: Fermentlangan sut mahsulotlari organizmning mudofaa kuchini oshirishga yordam beradi.
- Vitamin va mineral manbai: Laban A, D, B guruhi vitaminlari hamda kaltsiy, fosfor,kaliy kabi minerallarga boy.
- Ich qotishga qarshi: Ba’zi hollarda chaqaloqlarda ich qotish paydo bo‘lib, Laban tabiiy yo‘l bilan ichak harakatlarini tartibga solish uchun tavsiya qilinadi.
3. Chaqaloq uchun qachon beriladi?
Odatda chaqaloqlarga ona suti yoki maxsus yasalgan aralashma sut beriladi, Labanni esa odatda 6 oydan keyin, qo‘shimcha ovqatlar kiritila boshlaganda berish tavsiya etiladi. Shifokor yoki pediatr bilan maslahatlashib, bolaning yoshi va organizmiga mos ravishda Laban kiritish muhim.
4. Diqqat qilish kerak bo‘lgan jihatlar:
- Agar bola sut mahsulotlariga allergiya yoki lactozaga allergiyasi bo‘lsa, Laban berishda ehtiyot bo‘lish kerak.
- Yangi tayyorlangan va sifatli mahsulotni tanlash muhim, sifatli bo‘lmagan Laban chaqaloq uchun zararli bo‘lishi mumkin.
- Juda ko‘p berish ham zararli bo‘lishi mumkin, shuning uchun miqdorini aniqlashda shifokor nazorati zarur.
Xulosa
Chaqaloq Laban – bu chaqaloqlar salomatligi uchun foydali fermentlangan sut mahsuloti bo‘lib, u hazmni yaxshilaydi, immunitetni ko‘taradi va qo‘shimcha oziqlanish manbai hisoblanadi. Lekin uning chaqaloq ovqatlanishiga qo‘shilishi oldidan mutaxassis bilan maslahatlashish zarur.
Agar qo‘shimcha savollaringiz bo‘lsa yoki aniq yoshga mos tavsiyalar kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin.