Chap qo'l qoidasi
Ampère qoidasi ,
chap qoʻl qoidasi — magnit maydoniga kiritil-gan oʻtkazgichdan tok oʻtganda unga taʼsir etuvchi mexanik kuch yoʻnalishini aniqlaydigan qoida. Agar chap qoʻlni magnit maydon kuchlanganligi kaftga tomon yoʻnaladigan qilib, ochilgan toʻrt barmoqni tok yoʻnalishi boʻyicha tutilsa, u holda bosh barmoq oʻtkazgichga taʼsir etuvchi kuch yoʻnalishini koʻrsatadi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Chap qo‘l qoidasi — elektromagnit maydonlarda magnit induktsiya va tok yo‘nalishini aniqlash uchun ishlatiladigan asosiy qoidalardan biridir. Bu qoida ayniqsa elektr motorlar, generatorlar va elektromagnit indüksiyon hodisalarini tushunishda muhimdir.
Chap qo‘l qoidasi nima?
Chap qo‘l qoidasi magnit maydonida harakatlanuvchi o‘tkazgichda induksiya qilingan tok yo‘nalishini topish uchun ishlatiladi. Bu qoidaga ko‘ra, agar chap qo‘lning uch barmog‘ini (kichik barmoq, ko‘rsatkich barmoq va bosh barmoq) bir-biriga perpendikulyar qilib cho‘zilsa, u holda:
- Ko‘rsatkich barmoq — magnit maydonining yo‘nalishini ko‘rsatadi (B, ya’ni magnit induktsiyasi).
- Bosh barmoq — tok yo‘nalishini ko‘rsatadi (I).
- Kichik barmoq — elektromotor kuchi yoki kuch yo‘nalishini, ya’ni o‘tkazgichning harakat yo‘nalishini ko‘rsatadi (v).
Chap qo‘l qoidasining qo‘llanilishi
- Agar o‘tkazgich magnit maydonida harakat qilsa yoki maydon kuch chizig‘ida o‘tkazgichda harakat sodir bo‘lsa, unda induksiyalangan tok yo‘nalishini aniqlash uchun shu qoida ishlatiladi.
- Qoidaning nomi "chap qo‘l" deb atalishining sababi shundaki, barmoqlar chap qo‘lga qo‘yiladi va kerakli yo‘nalishlar o‘zi aniqlanadi.
Foydali eslatmalar
- Agar tok yo‘nalishi aniqlanishi kerak bo‘lsa, unda magnit maydonining va harakat yo‘nalishining ma’lum bo‘lishi shart.
- Ushbu qoida elektromagnit kuchlarning harakatdagi o‘tkazgichlarga qanday ta’sir qilishini tushunishda juda muhim.
Xulosa
Chap qo‘l qoidasi elektromagnit indüksiyaning yo‘nalishini yoki motorlarda tokning yo‘nalishini tushunish uchun fizikada juda ko‘p qo‘llaniladi. Bu qoida magnit maydon, tok va mexanik harakat o‘rtasidagi bog‘lanishni aniqlashda yordam beradi.
Agar siz magnit maydon va magnit induksiya haqida yanada chuqurroq ma’lumotga ega bo‘lishni istasangiz, fizika darsliklaridan yoki elektromagnetizm haqidagi manbalardan foydalanishingiz mumkin.