Buyrak sanchig'i
Buyrak sanchigʻi — buyrakning ayrim kasalliklari belgisi. Birdaniga belda qattiq ogʻriq turadi, baʼzan u chov sohasiga, songa, jinsiy aʼzolarga tarqaladi. Ogʻriqning zoʻridan bemor oʻzini qoʻygani joy topa olmay qoladi. Baʼzan sanchiq vaqtida kasal botbot siyadi (bu toshning siydik nayining qovuq oldi yoki qovuq ichida turganini bildiradi), qayt qiladi, yel chiqmaydi, qorni dam boʻladi, harorati koʻtariladi, taxikardiya, qonda leykotsitoz, ECHT tezlashadi. Buyrak sanchigʻi koʻpincha siydiktosh kasalligida, siydik yoʻllarida tuzlar toʻplanib qolganda, gidronefroz, nefroptoz, buyrak sili hamda siydik nayi va buyrakning boshqa kasalliklari natijasida yuzaga keladi. Buyrak sanchigʻi ni oʻzga xastaliklardan farqlashda urografiya juda qoʻl keladi. Sanchiq qayerda va qay tarzda boʻlishidan qati nazar darhol tez yordam chaqirish lozim. Chunki qorin boʻshligʻining boshqa oʻtkir jarrohlik kasalliklarida ham shunday sanchiq boʻlishi mumkin. Bunday hollarda kasallikni aniqlamasdan turib, oʻz bilgicha issiq yoki turlicha dori-darmonlar qilish yaramaydi, aks holda tuzatib boʻlmaydigan ogʻir asoratlarga olib kelishi mumkin. "Tez yordam" kelguncha papaverin, noshpa yoki platifillin tabletkalarini berish yoki inʼyeksiyalarini qilish mumkin.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Buyrak sanchig‘i haqida batafsil ma’lumot
Buyrak sanchig‘i (nefrit yoki nefrolitiyaz) — bu buyraklarda og‘riq paydo bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladigan holat bo‘lib, odatda u yerda toshlar (buyrak toshlari) paydo bo‘lishi yoki buyrakdagi boshqa muammolar tufayli yuzaga keladi. Buyrak sanchig‘i asosan buyraklarda yoki siydik yo‘llarida toshlar joylashganda sodir bo‘ladi va bu toshlarning harakati natijasida og‘riq yuzaga keladi.
Sabablari:
- Buyrak toshlari (nefrolitiyaz): Eng keng tarqalgan sabab. Suv va boshqa moddalar muvozanati buzilganda, organizmda kristallar hosil bo‘lib, ular toshga aylanadi.
- Buyrak infeksiyalari: Zamburug‘lar yoki bakteriyalar tufayli buyraklarda yallig‘lanish bo‘lishi natijasida sanchiq paydo bo‘lishi mumkin.
- Siñdik yo‘llari torishishi: Masalan, siydik yo‘llarining torayishi yoki siydik oqimining to‘silishi.
- Juda ko‘p suvsizlanish: Bu holatda siydik zichlashib, toshlarni yuzaga keltirishi mumkin.
- Ba’zi kasalliklar: Masalan, qandli diabet, gipertoniya, metabolik buzilishlar.
Belgilari:
- Qorin yoki bel sohasida keskin, to‘satdan boshlanadigan og‘riq.
- Og‘riq ko‘pincha qorin yuqori qismi, yon tomon va belda his qilinadi.
- Og‘riqning boshqacha xususiyati — u sanchish, ich qotishi kabi bo‘lishi mumkin.
- Siydikda qon ko‘rinishi (gematuri).
- Tez-tez siyish, siydik paydo bo‘lishida og‘riq yoki achishish.
- Ishtaha yo‘qolishi, ko‘ngil aynishi va qusish.
- Ba’zan isitma, titroq (agar infeksiya bo‘lsa).
Davolash:
- Og‘riqni kamaytirish: Analgetiklar, spazmolitik dorilar buyuriladi.
- Suv ichish: Ko‘p miqdorda suv ichish siydik yo‘llarini tozalashga yordam beradi.
- Toshlarni yo‘qotish: Kichik toshlar tabiiy yo‘l bilan chiqishi mumkin, katta toshlar esa ultratovush to‘lqini bilan buzilishi yoki jarrohlik bilan olib tashlanishi kerak bo‘ladi.
- Antibiotiklar: Infeksiya aniqlansa, shifokor tomonidan tayinlanadi.
- Hayot tarzini o‘zgartirish: Ko‘proq suyuqlik ichish, tuz miqdorini kamaytirish, ayrim mahsulotlardan voz kechish kerak bo‘lishi mumkin.
Oldini olish:
- Kun davomida yetarlicha suv ichish.
- Sog‘lom ovqatlanish, tuz va yog‘li taomlarni kamaytirish.
- Mojaroli vaznni nazorat qilish.
- Ba’zi toshlarni hosil qiluvchi mahsulotlarni cheklash, masalan, oksalat (ispanak, shokolad, qahva) yoki kalsiy (sut mahsulotlari) muvozanatini saqlash.
Agar buyurak sanchig‘i belgilari kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish muhim, chunki vaqtida davolash buyurak funksiyasini saqlab qolishga yordam beradi va asoratlarni oldini oladi.