Burchak

Burchak deb bir nuqtadan chiqqan ikki nur orasida hosil boʻlgan geometrik shaklga aytiladi.

Burchak — bir nuqtadan chiqqan ikki nur (yarim toʻgʻri chiziq)dan tashkil topgan shakl. Nurlar B. tomonlari, ular chiqadigan nuqta B. uchi deb ataladi. Uchidagi harf yordamida B. /LA shaklida, uchi va tomonlarida yotgan nuqtalar yordamida.VAS shaklida belgilanadi. B. tomonlari orqali tekislik oʻtkazilsa, u tekislikni ikki qismga ajratadi. Agar B. tomonlaridan nurlarni B. uchidan qarshi tomonga davom ettirganda u tekislikning qaysi qismini kesmasa, shu qism B.ning ichki tomoni deb ataladi. Tomonlari bir toʻgʻri chiziqni tashkil qilgan B. yoyiq, uning yarmi esa toʻgʻri B. deb ataladi. Toʻgʻri B.dan kichik B.lar oʻtkir. kattalari oʻtmas B. deyiladi. Bir tomoni umumiy, qolgan ikki tomoni bir toʻgʻri chiziqni tashkil qiluvchi B. qoʻshni B.lar, ikki toʻgʻri chiziqning kesishishidan hosil boʻlgan B.lar vertikal B.lar deb ataladi. Tekislikdagi B.ning ichki qismi gradus yoki radian (=57°)larda oʻlchanadi. Maye, yoyiq B. 180° yoki p, toʻgʻri B. 90° yoki p/2 ga teng boʻladi.

B.ni teng ikkiga boʻluvchi nur uning bissektris a s i deyiladi. Ikki toʻgʻri chiziqni uchinchi toʻgʻri chiziq kesib oʻtganda hosil boʻlgan B.lar quyidagicha ataladi (rasm): / bilan 5; 2 bilan b; J6H 7; 4 bilan 8 B.lar moye B.lar; 3 bilan 6; 4 bilan 5 B.lar ichki almashinuvchi; / bilan 8; 2 bilan 7 B.lar tashki almashinuvchi B.lar; 3 bilan 5; 4 bilan 6 B.lar ichki bir tomonli; 1 bilan 7; 2 bilan 8 tashqi bir tomonli B.lar.

Shuningdek tekislikning ushbu nurlar orasidagi barcha nuqtalaridan hosil boʻlgan shaklga ham burchak deyiladi. Umuman aytganda, bu ikki nur ikkita burchak hosil qiladi, chunki ular tekislikni ikkiga boʻladi. Shu burchaklardan biri ichki, boshqasi esa tashqi deyiladi.

Burchak

∠

{\displaystyle \angle }

belgisi bilan ifodalanadi, bu belgini 1634-yili fransuz matematigi Pierre Hérigone taklif qilgan.

Matematik ifodalarda α, β, γ, θ, φ va hk yunon harflari bilan belgilanadi. Pi bilan adashtirmaslik uchun π belgisi bilan burchak belgilanmaydi.

Yana q.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Burchak — bu ikki chiziq yoki yassi ko‘p qirrali figuraning qirrasi o‘zaro tutashgan nuqtada (uch nuqtada) hosil qilgan geometrik shakl. Burchakning o‘lchovi uning chiziqlari orasidagi burilish darajasida ifodalanadi.

Burchakning asosiy tushunchalari:

Burchakning uch nuqtasi — bu burchak hosil qiluvchi ikki chiziqning kesishish nuqtasi bo‘lib, u burchakning “poydevori” sifatida qaraladi.
Ipslar (qirralar) — burchakni hosil qiluvchi ikki chiziq yoki chiziq bo‘g‘inchalari.
Burchak o‘lchami — bu ikki ips orasidagi aynan burchakning kattaligi bo‘lib, odatda gradus (°) da o‘lchanadi.

Burchak turlari:

To‘g‘ri burchak (90°) — ipslar bir-biriga tik holda (perpendikulyar) kesishadi.
Tekis burchak (180°) — ipslar chiziq bo‘ylab tekis joylashgan bo‘ladi.
O‘tuvchi burchak (0° dan 90° gacha) — agan burchaklar deb ataladi.
To‘liq burchak (360°) — ipslar bir to‘liq aylanish hosil qiladi.
Katta burchak (90° dan 180° gacha) — kesim burchaklar yoki burchakning cho‘zilgan shakli.

Burchakning o‘lchash asboblari:

Transportir — burchaklarni o‘lchash uchun maximum 180 gradusgacha bo‘lgan asbob.
Goniyometr — matematikada burchaklarni gradus, radian yoki boshqa birliklarda o‘lchash uchun ishlatiladi.

Burchakning amaliy ahamiyati:

Burchaklar ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi: arxitekturada, geometriyada, elektronika va boshqa texnik fanlarda. Masalan, trigonometriyada burchaklar yordamida uchburchaklarning tomonlari va burchaklarini hisoblash mumkin.

Shuningdek, burchaklar harakatda yo‘nalish va burilishlarni aniqlashda ham qo‘llaniladi. Masalan, avtomobillar yoki robotlar harakatlarini boshqarishda burchaklar muhimdir.

Xulosa:

Burchak — geometriyaning asosiy tushunchalaridan biri bo‘lib, ko‘plab ilmiy va amaliy sohalarda asosiy rol o‘ynaydi. Uning turli turlari va o‘lchovlari mavjud bo‘lib, ularni aniq tushunish va o‘lchash ko‘plab vazifalarni hal etishda yordam beradi.