BUKEY O’RDASI



BUKEY O’RDASI (ichki O’rda) Rossiya imperiyasiga qaram qozoq xonligi (1812-47). Ural va Volga daryolari oralig’idagi erlarda tashkil qilingan. Qozoq sultonlaridan Nuralixon 1749 yil Kichik juz (kichik O’rda) ga xon bo’lgach, mamlakatda hokimiyat uchun ayovsiz kurash boshlangan. Shunda Ashtarxon (Astraxon) kazak polki komandiri Popov taxtdan umidini uzgan Nuralixonning o’g’li Bukeyga Ural va Volga daryolari oralig’idagi dashtlarga ko’chib o’tish uchun chor hukumatidan ijozat so’rashni maslahat bergan. Bukey 1799 yil shunday qilgan. Rossiya imperatori Pavel I ruxsat bergach (1801), Bukey o’z tarafdorlari (5 ming o’tov, 22 mingdan ortiq kishi) bilan mazkur dashtlarga ko’chib o’tgan. 1812 yil chor hukumati Bukeyni xon etib tasdiqlagan. Bukey vafot etgach (1815), Bukey o’rdasini uning ukasi Shig’ay idora qilgan (1815 23), undan keyin taxtga Bukeyning o’g’li Janger (1823-45), so’ng Jangerning o’g’li Sohib Girey o’tirgan (1845-47). Sohib Girey vafot etgach, chor hukumati xonlik hokimiyatini bekor qilib (1848), Bukey o’rdasi boshqaruvini rus chinovniklaridan iborat Muvaqqat kengashga topshirgan. Bukey o’rdasi 1876 yil Ashtarxon (Astraxon) gubernyasi tarkibiga qo’shib yuborilgan.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Bukey o’rdasi — Markaziy Osiyoda joylashgan qadimiy mo‘g‘ullar va turkiy xalqlarning o‘rdasi (bosqinchi, elchilik yoki boshqaruv markazi) hisoblangan yurish va boshqaruv markazi. Bu atama ko‘p hollarda XV–XIX asrlarda turkiy va mo‘g‘ul xalqlarning ko‘chmanchi hayoti bilan bog‘liq bo‘lib, o‘rdalar - katta qal’a, boshqaruv markazlari, yoki boshpanalar sifatida xizmat qilgan.

Bukey o’rdasining ma’nosi va tarixi

Bukey O’rdasining geografiyasi

Bukey o’rdasi asosan bugungi Qozog‘istonning janubiy va janubi-g‘arbiy hududlarida joylashgan. Bu joy Volga va Urals daryolari o’rtasidagi keng yaylovlarni o‘z ichiga olgan, ya’ni Bukey xonligi hududi.

Bukey o’rdasining ahamiyati

Xulosa

Bukey o’rdasi — bu turkiy va mo‘g‘ul xalqlarning boshqaruv, boshpana va strategik maqsadlarda foydalanilgan qarorgohi bo‘lib, ularning siyosiy va madaniy tarixida muhim ahamiyatga ega. Asosan Markaziy Osiyoda, ayniqsa Qozog‘iston hududida ko‘p ishlatilgan atama hisoblanadi.

Agar sizda aniqroq davr yoki voqea haqida ma’lumot kerak bo’lsa, iltimos, so’rang!



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz