Buk
Qoraqayin , buk - qoraqayindoshlarga mansub bir uyli, barg toʻkuvchi daraxtlar turkumi. Shim. yarim sharda 10 turi oʻsadi. Yovropa va Sharq Q. turlari ekiladi. Boʻyi 50 m, dia-metri 2 m, tanasi kulrang, silliq poʻstlokli. Issiqsevar, soyabardosh daraxt. Urta Osiyoda yovvoyi hodda uchramaydi. Barglari oddiy, tekis, koʻpincha cheti hoshiyali. Barglari yozilishi bilan gullaydi. Shamol vositasida changlanadi. 20—40, baʼzi turlari 60 yoshidan mevaga kiradi. Mevasi yogʻochsimon poʻst bilan oʻr&chgan uch qirrali yongʻoqcha. Togʻlarda 2300 m balandliklarda ham oʻsadi. 40—100 yil tez oʻsadi, 350—500 yilgacha yashaydi. Yogʻochi pishiq, ogʻir va yaxshi silliqlanadi. Suv osti qurilishlarida, mebelsozlikda ishlatiladi, musiqa asboblari, faner va boshqa tayyorlanadi, metil spirti olinadi. Mevasi tarkibida zaharli alkaloid-fagin bor. Yongʻoqchalaridan ovqatbop va texnik moy olinadi. Oʻzbekistonda manzarali daraxt sifatida ekiladi. Urugʻi va ildiz bachkisidan koʻpaytiriladi.
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Buk so‘zi o‘zbek tilida turli ma’nolarga ega bo‘lishi mumkin. Quyida “buk” so‘zining turli ma’nolari va foydalanish sohalari haqida batafsil ma’lumot keltirilgan:
-
Tabiiysi ma’noda:
- Buk — daraxt, o‘t yoki boshqa o‘simlikning egilib, pastga qarab egilishi. Masalan, “daraxt barglari shamolda bukilib ketdi”.
- Buk shuningdek, inson yoki hayvonning dumaloq yoki egilgan shaklga kelishini bildirishi mumkin.
-
Inshoot va texnika sohalarida:
- Buk qilish — metall yoki boshqa qattiq materialni egish, burish jarayonini ifodalaydi. Bu jarayon mexanika va sanoatda keng qo‘llaniladi.
- Buk apparati — metall probalarda yoki varaqlarda buk ishlov berish uchun mo‘ljallangan asbob yoki uskunalar.
-
Matematika va geometriyada:
- Buk (yo‘nalish yoki egri chiziq) egri chiziqlar, sirtlar yoki fazodagi egilishlarni ifodalashda ishlatiladi. Masalan, to‘g‘ri chiziqdan o‘tgan egri chiziqga buk deyiladi.
-
Lingvistika va adabiyotda:
- Buk so‘zi metafora yoki iboralarda ishlatilishi mumkin. Masalan, “Bow and buk” ingliz tilidagi iboraning o‘zbekcha tarjimasi yoki uning atrofidagi kontekstga ko‘ra turlicha ma’nolarni anglatishi mumkin.
-
Hududiy va xalq og‘zaki nutqida:
- Buk ba’zi hududlarda maxsus ma’nolarga ega bo‘lishi mumkin, masalan, o‘ziga xos bir harakat yoki vaziyatni ifodalashda.
Umuman olganda, “buk” so‘zi kontekstga qarab turli ma’nolarga ega bo‘lishi mumkin. Agar siz aniq bir soha yoki kontekstda “buk” so‘zining ma’nosi haqida bilmoqchi bo‘lsangiz, iltimos so‘rashingiz mumkin.