Bug`-gaz turbinali qurilma

Bugʻ-gaz turbinali qurilma — bugʻ va gaz turbinalarining ish sikllari birlashtirilgan energetik qurilma. Unda ish jismi sifatida yoqilgʻining yonish mahsulotlari, qizdirilgan havo (gaz turbinasida), bugʻ (bugʻ turbinasida) yoki bir turbinaning oʻzida bugʻgaz aralashmasidan foydalaniladi. Afzalligi ish jismining boshlangʻich temperaturasi bugʻ turbinali qurilmalardagiga qaraganda ancha yuqori, tarmoqqa boradigan issiqlik temperaturasi esa gaz turbinali qurilmalardagidan ancha past boʻladi. Bugʻ-gaz turbinali qurilmaning bir necha sxemasi bor. Aralash sxemali qurilmalar eng koʻp tatbiq etiladi. Bularda yoqiladigan barcha yoqilgʻi (tabiiy gaz, mazut) ning faqat 20 foizi gaz turbinasining yonish kamerasiga beriladi. Tarkibida foydalanilmagan kislorod boʻlgan yonish mahsulotlari gaz turbinasidan oʻtib, bugʻ qozoni oʻchogʻiga keladi va u boshqa har xil sifatli yoqilgʻi bilan qoʻshilib yonadi. Bugʻ-gaz turbinali qurilma f.i.k. 32 % gacha boʻlgani holda nisbatan kam kapital mablagʻ talab etadi.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Bug‘-gaz turbinali qurilma haqida uzoqroq ma'lumot quyidagicha:

Bug‘-gaz turbinali qurilma – bu turbinaning yangi turi bo‘lib, unda bug‘ va gaz birlashgan holda ishlatiladi. Bunday qurilma bug‘ va gazning o‘zaro harakatidan foydalanib elektr energiyasi yoki mexanik energiya ishlab chiqarishda qo‘llaniladi. Bug‘-gaz turbinali qurilmalar zamonaviy energetika tizimlarida yuqori samaradorlikka ega bo‘lib, ayniqsa elektr stansiyalarida keng tarqalgan.

Tuzilishi va ishlash prinsipi:

Bug‘-gaz turbinali qurilmalar asosan quyidagi asosiy elementlardan tashkil topadi:

Gaz turbinasining turbina bloki – gazni yuqori bosim va haroratda turbina aylanishiga aylantiradi. Bu gaz tabiiy gaz yoki boshqa yonuvchi moddalar yonishi natijasida hosil bo‘ladi.
Bug‘ turbinasining bug‘ generatori – bug‘ ishlab chiqaruvchi qurilma (bug‘ generatori) orqali suv bug‘ga aylantiriladi, bu bug‘ esa turbine aylantiradi.
Isitish (preheater) va issiqlik almashtirgich – gaz turbinasidan chiqqan issiqlik bug‘ generatorida suvni bug‘ga aylantirish uchun ishlatiladi.
Kondensator va suv ta’minoti tizimi – bug‘ ishlatilgach, kondensatorlarda sovutiladi va suvga aylanib, qayta ishlatiladi.

Ishlash jarayoni:

Bug‘-gaz turbinali usulda, avval gaz turbinasida yonuvchi gaz yuqori harorat va bosimda yonib, turbinalarni aylantiradi. Shu paytda, gaz turbinasidan chiqayotgan qizigan gazning issiqligidan foydalanib bug‘ generatorida suv bug‘a aylanadi. Hosil bo‘lgan bug‘ esa bug‘ turbinasi orqali harakatlanadi va yana qo‘shimcha energiya chiqaradi. Shu tarzda, bug‘-gaz turbinali qurilmada ikki turbinadan energiya olish mumkin – gaz turbinasidan va bug‘ turbinasidan. Bu kombinatsion ish jarayoni energiya samaradorligini sezilarli darajada oshiradi.

Afzalliklari:

Yuqori energetik samaradorlik – oddiy gaz turbinaga qaraganda bug‘-gaz turbinali tizimlarda yonilg‘i energiyasining katta qismi elektr energiyasiga aylantiriladi.
Atrof-muhitga kamroq zarar – yonish jarayonida hosil bo‘ladigan chiqindilar miqdori kamayadi.
Qayta ishlash va samarali foydalanish – gaz turbinasidan chiqayotgan issiqlik bekor ketmaydi, balki bug‘ hosil qilishda ishlatiladi.
Qisqa ishga tushirish va to‘xtatish vaqti – ba’zi an’anaviy bug‘ turbinalarga nisbatan tezroq ishga tushadi.

Qo‘llanilishi:

Bug‘-gaz turbinali qurilmalar asosan elektr energiyasi ishlab chiqarishda, sanoat korxonalarida issiqlik va energiya ta’minotida, shuningdek, qishloq xo‘jaligi, kimyo sanoati va boshqa sohalarda qo‘llaniladi. Ularning yuqori samaradorligi va ekologik tozaligi ko‘plab davlatlarda hurmat bilan qaraladi.

Agar sizga boshqa texnik tavsiflar yoki diagrammalar kerak bo‘lsa, iltimos, xabar bering!