Sun'iy intellekt javobi:
Braxmanizm (yoki Vedizm) - qadimgi Hindiston diniy-falsafiy tizimi bo‘lib, u hindlarning eng qadimgi dinidir. Bu tushuncha asosan Veda matnlariga asoslangan bo‘lib, Veda — hindlarning eng qadimgi diniy matnlar to‘plamidir. Braxmanizm hindlarning dinining dastlabki shakli bo‘lib, keyinchalik u buddizm, jaynizm va hindujizm kabi diniy yo‘nalishlarning shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan.
Braxman tushunchasi
Braxmanizmda "Braxman" — bu olamning eng asosiy, universial, abadiy, o‘zgarmas bo‘lgan hayot manbai, mavjudotning eng oliy haqiqatidir. Braxman har bir mavjudotning ichida mavjud bo‘lgan butun koinotning asosidir.
Atman
Atman – insonning ichki ruhiy mohiyati, u Braxman bilan birligi orqali insonning haqiqiy tabiatini ifodalaydi. Braxman va Atman o‘rtasidagi birlik hind falsafasining eng muhim kontseptsiyalaridan biridir.
Veda matnlari
Braxmanizm Veda matnlariga tayangan. Veda matnlari – Rigveda, Yajurveda, Samaveda va Atharvaveda hisoblanadi. Bu matnlar diniy ibodatlar, marosimlar, ilohiyot, qadriyatlar haqida yozilgan.
Marosim va ibodatlar
Braxmanizmda ko‘p marosimlar o‘rniga turadi, ularning asosiy vazifasi koinot va inson o‘rtasidagi muvozanatni saqlashdir. O‘ziga xos qurbonliklar, dupla o‘tish va boshqa rituallar tatbiq etilgan.
Kastyalar tizimi
Braxmanizmda ijtimoiy tuzilmaning asosiy elementlaridan biri kast tizimi bu diniy mantiqqa asoslangan. Brahmanlar (ruhiylar), kshatriyalar (jangchilar), vaishiyalar (fermerlar, savdogarlar), sudralilar (mehnatkashlar) kabi ijtimoiy tabaqalar mavjud.
Reinkarnatsiya va karma
Braxmanizmda yaxshilik va yomonlik (karma) insonning keyingi hayotidagi holatiga ta’sir qiladi, shu bilan birga reinkarnatsiya tushunchasi mavjud. Bu yaxshilik qilgan kishi yaxshiroq hayotga muddat topadi, yomon amal qilgan esa azobga duchor bo‘ladi.
Braxmanizm qadimgi hindlik diniy hayotining asosi bo‘lib, u miloddan avvalgi 2 ming yilliklarda rivojlangan. U hind diniy fikrining asosiy qismiga aylangan, keyinchalik esa Buddizm, Jainizm, hindujizm va boshqa dinlarning paydo bo‘lishiga olib kelgan. Bu din jamiyatda ijtimoiy qoidalar, axloqiy normalar va ruhiy falsafani shakllantirishda muhim rol o‘ynagan.
Braxmanizm shunchaki tarixiy diniy yo‘nalish emas, balki Hindiston madaniyati, din va falsafasining rivojlanishida markaziy o‘rin tutgan konspekt bo‘lib xizmat qilgan. U qadimgi diniy tushunchalar asosida inson va koinot munosabatlarini chuqur tahlil qilgan din sifatida tanilgan.