Boʻzsuv
Boʻzsuv — Chirchiq daryosidan chiqarilgan qadimgi kanal. Boʻzsuv Chirchiqning oʻng sohilidagi qadimgi terassalar boʻylab shimoli-sharqdan janubi-gʻarbga tomon yoʻnalib, Toshkent viloyati Qibray, Zangiota va Yangiyoʻl tumanlari, Toshkent shahri hududi, shuningdek Qozogʻiston Respublikasi yerlaridan oʻtib, Chinoz yaqinida Sirdaryoga quyiladi. Uz. 159 km. Boshlanishi qismida suv sarfi 310 m³/sek, 10GESdan quyida 110 m³ (ortiqcha suv Chirchiq daryosiga tashlanadi). Boʻzsuvning oʻzani egribugri, kengligi 10–20 m. Quyi oqimida 30 m gacha chuqur dara hosil qilgan. Boʻzsuvdan har ikki tomonga suv sarfi 0,5 m³/s dan 35 m³/s gacha boʻlgan, irrigatsiya va sanoat uchun moʻljallangan kattakichik 23 kanal chiqarilgan. Eng yiriklari: oʻng sohil Qorasuv, Salor, Kaykovus, Anhor, Iskandar, Yuqori Toshkent, Joʻn, Kurkuldak, Niyozboshi, Shimoliy Toshkent kanallari, Boʻrjar tashlamasi. Salor, Kaykovus, Qorasuv va Anhor Toshkent shahridan oʻtib, shaharni suv bilan taʼminlaydi. Boʻzsuv va undan chiqarilgan kanallarning umumiy uz. 400 km dan oshadi. Boʻzsuv suvi bilan Toshkent viloyati Zangiota, Qibray, Yangiyoʻl tumanlari va Qozogʻistonning Chimkent viloyatidagi 140 ming ga yer suv bilan taʼminlanadi.
1936-yilgacha Chirchikdan suvni Baytqoʻrgʻon qishlogʻidan yuqoridagi Yumaloqtepa suv boʻlgichidan olgan, suv sarfi 90 m³ boʻlib, taxminan 65 ming ga yerni sugʻorgan. 1940-yilda yangi GESlar qurilishi munosabati bilan Gʻazalkent yaqinida Chirchiq daryosiga bosh toʻgʻon qurildi va kanalga suv daryodan chiqarilgan derivatsion kanal orqali olinadigan boʻldi. 1926—54 yillarda Boʻzsuv kanalida 16 GES (Oqqovoq2, Oqqovoq3, Qodriya, Salor, Boʻzsuv, Shayxontohur, Boʻrjar, Oqtepa, Quyi Boʻzsuv va boshqalar)dan iborat Chirchiq-Boʻzsuv gidroenergetika kaskadi barpo qilingan. Oʻzbekistondagi birinchi GES — Boʻzsuv GES shu kanalda qurilib, ishga tushirilgan (1926). Kanalda GESlardan tashqari suv toʻsuvchi qurilmalar, nasos stansiyalari, suv oluvchi inshootlar, ostonali sharsharalar va boshqa muhandislik inshootlari qurilgan (kanal sxemasiga q.).
Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin Boʻzsuvda, jumladan 1995—2000-yillarda uning Anhor tarmogʻida oqimni tartibga solish, qirgʻoqlarni mustahkamlash va sohil boʻylarini obodonlashtirish boʻyicha katta ishlar amalga oshirildi.
Galereya
Manbalar
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Boʻzsuv — bu Oʻzbekiston hududida joylashgan shaharlardan biri boʻlib, Toshkent viloyatining Toshkent tumani tarkibiga kiradi. Boʻzsuv shahri asosan qishloq xoʻjaligi uchun muhim markaz hisoblanadi. Uning geografik joylashuvi va iqlimi qishloq xoʻjalik mahsulotlarini yetishtirish uchun qulay sharoit yaratadi.
Boʻzsuvning tarixi uzoq yillarga borib taqaladi, u yerda avvallari turli xalqlar yashagan. Shaharning aholi soni tobora ortib bormoqda, bu esa uning iqtisodiy va ijtimoiy hayotining rivojlanayotganidan dalolat beradi.
Boʻzsuvda odamlarning asosiy bandligi qishloq xoʻjaligi, shu jumladan paxta, gʻalla, va sabzavot yetishtirish bilan bogʻliq. Bundan tashqari, shaharda kichik sanoat korxonalari va xizmat koʻrsatish sohalari ham mavjud.
Shaharda maktablar, sogʻliqni saqlash muassasalari, madaniyat markazlari faoliyat yuritadi, bu esa aholining ijtimoiy ehtiyojlarini qondirishga yordam beradi. Boʻzsuv aholisi mehmondoʻstligi va iliq munosabati bilan mashhur.
Umuman olganda, Boʻzsuv — Toshkent viloyatida joylashgan kichik, lekin oʻzining tarixi va iqtisodiy salohiyatiga ega shahar boʻlib, u mintaqaviy rivojlanishda muhim oʻrin tutadi.