Bosh Og'rig'i
Bosh ogʻrigʻi — boshda ogʻriq sezish; turli xastaliklarning eng koʻp uchraydigan belgilaridan biri. Bosh yoki miya pardalari va tomirlaridagi nerv oxirlarining taʼsirlanishi tufayli kelib chiqadi. Qattiq charchash, shamollash, asabiylashish holatlari, burun yondosh boʻshliqlarining kasalliklari, gipertoniya, miyada qon aylanishining buzilishi yoki unda oʻsma paydo boʻlishi, yuqumli kasalliklar, ichki aʼzolar kasalliklari, zaharlanish va boshqa Bosh ogʻrigʻi ga sabab boʻladi. Tomirlar kasalliklarida bosh oʻqtinoʻqtin ogʻrib, kishi kattik charchaganda, spirtli ichimliklar ichganda, koʻp chekkanda, shuningdek shovqinsuron, noxush hid, ravshan yorugʻlik taʼsir etganda kuchayadi. Gipertoniya kasalligi bilan ogʻrigan bemorlar uxlab turganidan keyin boshida ogʻirlik sezadi va ensasi tortishib ogʻriydi. Odatda, shamollatilgan xonada uxlaganda va ertalab yengil mashqlar kilganda ogʻriq kamayadi. Migren Bosh ogʻrigʻi ning bir shakli boʻlib, unda boshning oʻng yoki chap yarmi tutibtutib ogʻriydi. Osteoxondroza" bosh muskullari taranglashganda, ish vaqtida, oʻqiganda boshni notoʻgʻri tutish natijasida boʻyin muskullari zoʻriqishi oqibatida ham bosh ogʻriydi. Xira yorugʻda oʻqibyozganda koʻzga zoʻr kelishi, koʻz kasalligi, mas, glaukoma ham Bosh ogʻrigʻi ga sabab boʻlishi mumkin. Doim bosh ogʻrib tursa, bemor sinchiklab tekshirilishi va Bosh ogʻrigʻi sababi aniqlangandan soʻng vrach nazoratida davolanishi lozim.
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Bosh og‘rig‘i — ko‘pchilik odamlar duch keladigan keng tarqalgan holatlardan biridir. Bu boshning turli sohalarida uchraydigan og‘riq bo‘lib, uning sabablari va turlari juda xilma-xil bo‘lishi mumkin. Bosh og‘rig‘i ko‘pincha hayot sifatiga salbiy ta’sir qiladi va odamning ish faoliyatini kamaytirishi mumkin.
Bosh og‘rig‘ining turlari
-
Tog‘ay bosh og‘rig‘i (Tension headache)
Bu eng ko‘p uchraydigan bosh og‘rig‘i turi bo‘lib, boshning soch chizig‘i atrofi yoki boshning orqa qismida siqilish, bosim yoki tortilish shaklida namoyon bo‘ladi. Stress, charchoq, noto‘g‘ri holatda o‘tirish yoki ishlashda paydo bo‘lishi mumkin.
-
Migren
Migren bosh og‘rig‘ining og‘ir va surunkali shakli bo‘lib, boshning bir tomonida qattiq pulsatsiyalovchi og‘riq, ko‘zning yorug‘likka va shovqinga sezgirligi, ko‘ngil aynishi va qusish bilan kechadi. Migrendan azob chekuvchilar uchun u kunlab davom etishi mumkin.
-
Siniq yoki klaster bosh og‘rig‘i
Bu juda kuchli va qisqa vaqt davom etadigan bosh og‘rig‘i bo‘lib, odatda ko‘z atrofi yoki burun yonida yuz beradi. U zamonaviy diagnostika va davolash usullarini talab qiladi.
-
Sinus bosh og‘rig‘i
Sinuslarning yallig‘lanishi yoki infeksiyasi vaqtida yuz beradi, bosh va yuzning old qismida bosim va og‘riq seziladi.
Bosh og‘rig‘ining sabablari
- Stress va ruhiy zo‘riqish
- Uyqusizlik yoki noto‘g‘ri uyqu tartibi
- Ko‘z zo‘riqishi (masalan, uzoq vaqt kompyuter oldida ishlash)
- Orqa miya yoki bo‘yin sohasidagi muammolar
- Qon bosimining oshishi yoki pasayishi
- Organizmda suv tanqisligi (suyuqning yetarli darajada iste’mol qilinmasligi)
- Ba’zi oziq-ovqatlar va ichimliklar (masalan, kofein, alkogol)
Bosh og‘rig‘ini oldini olish va davolash
- Stressni kamaytirish uchun dam olish, meditatsiya va jismoniy mashqlar bajarish
- Yetarlicha va sifatli uyqu olish
- Oziq-ovqat va ichimliklarga e’tibor berish
- Ko‘zlarni dam oldirish va noto‘g‘ri holatdan saqlanish
- Suvni yetarli miqdorda ichish
- Zarur bo‘lsa, og‘riq qoldiruvchi dori vositalarini qabul qilish (ammo shifokor bilan maslahatlashgan holda)
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
- Bosh og‘rig‘i juda kuchli yoki birdan boshlanganda
- Og‘riq davomiyligi ko‘p kunni tashkil qilganda
- Qo‘shimcha simptomlar paydo bo‘lsa (ko‘z qorachig‘ida o‘zgarish, nutq buzilishi, zaiflik)
- Bosh jarohatidan keyin bosh og‘rig‘i paydo bo‘lsa
Bosh og‘rig‘i ko‘plab kasalliklarning alomati bo‘lishi mumkin, shuning uchun davomiy yoki kuchli bosh og‘rig‘idan aziyat cheksangiz, mutaxassisga murojaat qilish muhimdir.