Borsakelmas Qo`riqxonasi




Borsakelmas qoʻriqxonasi (qozoqcha: Барсакелме́с мемлекетті́к табиғи́ қорығы́) — Orol dengizining Borsakelmas o.dagi qoʻriqxona. Qozogʻiston Respublikasi Qiziloʻrda viloyatida. 1939 yilda tashkil etilgan. Maydoni 20 ming ga. Saksovulzorlar va yulgʻunzorlar bor. Orolda saygʻoq, jayran kadimdan yashab kelgan, lekin koʻplab ovlanishi natijasida qirilib ketgan. 1939—50 yillarda Borsakelmas qoʻriqxonasi ga Betpakdala va Sarisuv atroflaridan erkak va urgʻochi saygʻoqlar, 1950 yilda Qoraqalpogʻistondan jayranlar, 1953-yilda Bodxiz qoʻriqxonasi (Turkmaniston) dan qulonlar keltirilgan. Hayvonlar orol sharoitiga moslashib, koʻpayib bormoqda. Borsakelmas qoʻriqxonasi tashkil etilgandan boshlab, saygʻoq, jayran, qulon, qirgʻovul va b.ning ekologik sharoitlarini oʻrganish va ularni koʻpaytirish sohasida tadqiqotlar olib boriladi.

Adabiyotlar





uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Borsakelmas Qo‘riqxonasi — O‘zbekistonning tog‘li hududlarida joylashgan tabiiy muhofaza qilinadigan maydonlardan biri bo‘lib, uning asosiy maqsadi noyob o‘simlik va hayvonot dunyosini himoya qilish hamda tabiat muvozanatini saqlashdir. Ushbu qo‘riqxona O‘zbekistonning tog‘li qismlarida joylashgan bo‘lib, ayniqsa, tirik tabiat ob’ektlarini himoya qilish va biologik xilma-xillikni saqlashda muhim ahamiyatga ega.

Tarixi va tashkil etilishi

Borsakelmas Qo‘riqxonasi O‘zbekistonda ekologik muhofaza qilinadigan hududlarning rivojlanishi jarayonida tashkil qilingan. Mamlakat hukumati tabiatni muhofaza qilish strategiyasining bir qismi sifatida, ayniqsa noyob va xavf ostidagi turlarni muhofaza qilish maqsadida bu qo‘riqxonani tashkil etdi. Uning maydoni va chegaralari aniq belgilangan bo‘lib, u erda qattiq ekologik rejim qo‘llaniladi.

Geografik joylashuvi

Borsakelmas Qo‘riqxonasi asosan tog‘li va qorli hududlarda joylashgan bo‘lib, undan atrofdagi tabiiy muhitni himoya qilish uchun zaxira sifatida foydalaniladi. Bu hududda iqlim sharoitlari ko‘p jihatdan o‘ziga xos bo‘lib, tog‘ relyefi va iqlim sharoitlari turli xil o‘simlik va hayvon turlarining yashashiga imkon yaratadi.

Noyob o‘simlik va hayvonot dunyosi

Qo‘riqxonada O‘zbekistonning tog‘li hududlariga xos noyob va himoya ostidagi o‘simliklar, jumladan, endemik turlar hamda davlat tomonidan muhofaza qilinadigan hayvonlar yashaydi. Bu yerda qor ayig‘i, qoplon, turli yirtqich qushlar va boshqa himoyalanadigan turlarni uchratish mumkin. Shuningdek, qo‘riqxona o‘simlik dunyosi — qadimiy daraxt navlari, tibbiy o‘simliklar va boshqa ko‘plab turlarga boydir.

Qo‘riqxonaning ekologik roli

Borsakelmas Qo‘riqxonasi tabiat muvozanatini saqlashda, tog‘li ekotizimlarni barqarorlashtirishda muhim rol o‘ynaydi. Bu hududlarning muhofazasi suv resurslarini saqlash, tuproq eroziyasining oldini olish va iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashishda ham katta ahamiyatga ega. Qo‘riqxonada ekologik tadbirlar, ilmiy tadqiqotlar va monitoring ishlari amalga oshiriladi.

Turizm va ta'lim

Qo‘riqxona hududida ekologik turizmning rivojlanishi uchun zarur sharoitlar yaratilgan. Bu yerga tashrif buyuruvchilar tabiat bilan muloqot qilish, tabiatshunoslik bo‘yicha bilim olish, shuningdek, ekologik madaniyatni oshirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bundan tashqari, qo‘riqxona o‘quv va ilmiy o‘quv markazi sifatida ham faoliyat yuritadi.

Xulosa

Borsakelmas Qo‘riqxonasi O‘zbekistonning tabiiy merosini saqlab qolish, xalqaro darajada ekologik barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan muhofaza qilinadigan tabiiy hududdir. U yerda yashayotgan noyob o‘simlik hamda hayvon turlari mamlakatning tabiiy boyliklarini kelajak avlodlar uchun saqlashga xizmat qiladi. Shuning uchun qo‘riqxonaga davlat va xalq tomonidan e’tibor qaratilishi va uni muhofaza qilish choralari kuchaytirilishi zarur.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz