Bolasog'un

BOLASOGʻUN — oʻrta asrlardagi yirik shahar (7—14-asrlar). Qad. Yettisuv viloyatining markazi. Uning xarobalari Toʻqmoq shahri (Qirgʻiziston) ning jan.gʻarbida, 12 km masofa (Chu vodiysi) da joylashgan. Tarixda Goʻbaliq ("Yaxshi shahar"), baʼzan Koʻzbaliq, Qoʻz ulush, Xosun ordu (Kuchli Oʻrda) deb ham atalgan. Bolasog‘un 11-12-asr 1-yarmigacha qoraxoniylar 12-asr 2-yarmidan qoraxitoylar davlati poytaxti. 14-asrdagi oʻzarourushlar natijasida vayron boʻlgan. Maxmud ibn Valining "Bahr ul-asror" asarida yozilishicha, B.da 12-asr da 40 ta jome va 200 ta kichik masjid, 20 ta xonaqoh boʻlgan. A. N. Bernshtam olib borgan arxeologik qazishlar natijasida shahar chekkasida 7—8-asrlarga oid budda ibodatxonasi qoldiqlari topilgan.

Adabiyotlar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Bolasog‘un – bu qadimgi turkiy xalqlarning o‘zaro yozish va muloqot uchun ishlatgan yozuv tizimidir. U asosan VII asrda shakllangan va Markaziy Osiyo hududlarida keng tarqalgan. Bolasog‘un yozuvi eski turkiy tilni ifodalashda foydalanilgan bo‘lib, u dastlab Budda diniy matnlarini tarjima qilish va yozishda qo‘llangan.

Bolasog‘un yozuvi runik yozuvlariga yaqin bo‘lib, undan oldin boshqa runik va yozma tizimlar mavjud bo‘lsa-da, bolasog‘un yozuvi ayniqsa turkiy tillarning ilk yozuv shakllaridan biri hisoblanadi. Bu yozuv orqali qadimgi turk aka-ukalari o‘z tarixlarini, qonunlarini, diniy matnlarini va boshqa madaniy meroslarini saqlab qolganlar.

Bolasog‘un so‘zi hamda u bilan bog‘liq yozuvlar qabilalar va davlatlar o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlash, shuningdek, turkiy xalqlarning madaniy va siyosiy hayotini tushunish uchun muhim manba hisoblanadi.

Bugungi kunda bolasog‘un yozuvi arxeologik qazishmalarda topilgan tosh yozuvlar, kitoblar va boshqa artefaktlar orqali o‘rganilmoqda. U xalq madaniyatining, dastlabki yozma an’analarining sharhi va turkiy tillarning rivojlanish tarixini o‘rganish nuqtai nazaridan katta ahamiyatga ega.