Bokvurst
Bokvurst (nemischa: Bockwurst) — Germaniyadagi anʼanaviy va mashhur goʻsht mahsuloti, qaynatilib-dudlangan kolbasa, dasturxonga tortishdan oldin qaynoq suvda isitiladi. U oʻz nomini dastlab birga tortilgan kuchli bokbir mart pivosi navidan olgan. Bokvurst odatda xantal bilan isteʼmol qilinadi.
Goʻshtdan tayyorlangan Bokvurst pazandalik mahsuloti sifatida XVII asrda Germaniyada fransuz gugenotlari bilan paydo boʻlgan. „Bokvurst“ nomining muallifligi odatda Berlindagi mehmonxonasi egasi Rixard Sholtsga (nemischa: Richard Scholtz) va qassob Benyamin Lyoventalga (nemischa: Benjamin Löwenthal) berilgan. Shunday qilib, 1889-yilda Skalitser Shtrassedagi 46 B (hozirgi Berlindagi Shpreevaldplats (nemischa: Spreewaldplatz)) muassasa mehmonlari Sholts pivoga tortadigan issiq kolbasani shunday deb atashgan. GDRda Xalbershtadt shahri bokvurst vatani hisoblangan, u yerda 1895-yilda bokvurstlarni koʻchada sotuvchi Fridrix Xayne bokvurstlarni tunuka konserva bankalariga qadoqlashni oʻylab topgan.
Bokvurstga xos boʻlgan ochiq jigarrang rang bu turdagi sardelka pishirish jarayonida 30-60 daqiqa davomida qaynoq dudlash bilan izohlanadi. Nemis pazandalik kitoblarida bokvurst choʻchqa goʻshti va choʻchqa yogʻidan tayyorlanishi koʻrsatilgan. Mol goʻshti qoʻshish mumkin. Agar boshqa goʻsht turlari ishlatilsa, unda bu taom nomida koʻrsatiladi: tovuq goʻshtidan bokvurst, qoʻy goʻshtidan bokvurst.
Tayyorlash jarayonida maydalangan kolbasaga qiymasiga sershira boʻlishi uchun ozuqa muzi qoʻshiladi, u goʻsht materiali hajmining taxminan 20 % tashkil qiladi. Boshqa ingredientlar: tuzlash uchun nitritli aralashma, kutterlash (maydalash) qoʻshimchalari va ziravorlar: qalampir, qizil qalampir, zanjabil, muskat yongʻogʻi (matsis) va kashnich. Bokvurst uchun odatda tabiiy choʻchqa goʻshtidan foydalaniladi. Kolbasa diametri 32 mm dan oshmaydi (odatda 28–30 mm).
Kartoshka salati bilan qaynatilgan kolbasa — Germaniyada Rojdestvo arafasida dasturxondagi odatiy taom. 2015-yilda Germaniya Oziq-ovqat ittifoqi tomonidan oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, mamlakat sharqidagi aholining qariyb 40 % kartoshka salatiga aynan bokvurstni tanlagan.
Manbalar
Adabiyotlar
Havolalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Bokvurst (nemischa: Bockwurst) – Germaniyada keng tarqalgan an'anaviy qaynab pishirilgan kolbasa turi. U odatda cho'chqa go‘shti va mol go‘shtining aralashmasidan tayyorlanadi va turli ziravorlar bilan boyitiladi. Bokvurst nomi "bock" (qiyin yoki kuchli) va "wurst" (kolbasa) so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, bu kolbasaning zich va boy ta’mini ifodalaydi.
Ta’rifi va tarkibi:
Bokvurst yuqori sifatli go‘shtlardan tayyorlanadi, odatda cho'chqa go‘shti asosiy tarkib bo‘lib, unga mol go‘shti qo‘shiladi. Go‘sht maydalanib, unga piyoz, sarimsoq, shira, qora murch, shirin paprika va boshqa mahalliy ziravorlar aralashtiriladi. Aralashma so‘ngra tabiiy yoki sun’iy to‘ldiruvchilarga solinib, kolbasa shakliga keltiriladi.
Tayyorlanishi:
Bokvurst odatda suvda yoki sho'rvada pishiriladi, butunlay qovurilmaydi. Bu usul kolbasaning yumshoqligini va shiradorligini saqlab qoladi. Ba’zan uni qovurilgan non, kartoshka pyuresi, xantal yoki boshqa souslar bilan xizmat qilishadi.
Tarixi va madaniyati:
Bokvurst Germaniyaning ko‘plab hududlarida mashhur bo‘lib, ayniqsa Berlin va Bavariyada keng iste’mol qilinadi. U XIX asr oxiri – XX asr boshlarida an’anaviy nemis oshxonasining ajralmas qismi sifatida shakllangan. Bokvurst tez va oson tayyorlanadigan taom sifatida ham ommalashgan va Yevropa bo‘ylab keng tarqalgan.
Foydalari va kamchiliklari:
Go‘shtga boy bo‘lishi sababli bokvurst protein manbai sifatida foydalidir, ammo unda yog‘ va tuz miqdori yuqori bo‘lishi mumkin. Shu sababli uni me’yorida iste’mol qilgan ma’qul.
Xulosa:
Bokvurst – nemis oshxonasining asl xususiyatlarini saqlab qolgan, boy ta’m va o‘ziga xos ziravorlargagina ega qaynab pishirilgan kolbasa turi. Uning o‘ziga xos yumshoqligi va shiradorligi uni ko‘plab oilalar va restoranlarda sevimli taomga aylantirgan.
Agar bokvurst tayyorlash yoki uni qanday iste’mol qilish haqida qiziqishingiz bo‘lsa, qo‘shimcha ma’lumot berishim mumkin.