Boj olinmaydigan savdo doʼkoni
Boj olinmaydigan savdo doʻkoni (inglizcha: Duty Free Shop) — O'zbekiston Respublikasi Bojxona Kodeksining 174-moddasiga asosan Boj olinmaydigan savdo do‘koni tovarlarni boj olinmaydigan savdo bojxona rejimi talablariga va shartlariga muvofiq bojxona nazorati ostida realizatsiya qilish uchun mo‘ljallangan savdo obyektidir. Boj olinmaydigan savdo do‘konining hududi savdo zallarining, yordamchi binolarning va do‘kon omborining hududlarini o‘z ichiga oladi.
Boj olinmaydigan savdo do‘konining ishlashini ta’minlash uchun zarur O‘zbekiston tovarlariga boj olinmaydigan savdo bojxona rejimi qo‘llanilmaydi.
Boj olinmaydigan savdo do‘konlari uch turga bo‘linadi:
a) bojxona hududiga olib kirilgan chet el tovarlarini yoki O‘zbekiston tovarlarini O‘zbekiston Respublikasining milliy valyutasida va (yoki) chet el valyutasida realizatsiya qilishga, shu jumladan joyning o‘zida iste’mol qilish uchun chakana sotishga mo‘ljallangan, O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib o‘tadigan jismoniy shaxslar uchun boj olinmaydigan savdo do‘koni;
b) chet davlatlarning O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida belgilangan tartibda akkreditatsiya qilingan diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalariga, xalqaro tashkilotlarning vakolatxonalariga va ularga tenglashtirilgan vakolatxonalarga, ushbu tashkilotlarning chet ellik xodimlariga, shuningdek ular bilan birga yashaydigan va O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi bo‘lmagan oila a’zolariga bojxona hududiga olib kirilgan chet el tovarlarini O‘zbekiston Respublikasining milliy valyutasida va (yoki) chet el valyutasida realizatsiya qilishga mo‘ljallangan, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida akkreditatsiya qilingan chet ellik shaxslar uchun boj olinmaydigan savdo do‘koni;
v) O‘zbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan chet ellik shaxslar uchun boj olinmaydigan, bojxona hududiga olib kirilgan chet el tovarlarini yoki O‘zbekiston Respublikasi tovarlarini milliy valyutada va (yoki) chet el valyutasida chakana realizatsiya qilish uchun mo‘ljallangan savdo do‘koni. Mazkur turdagi boj olinmaydigan savdo do‘konlari faoliyatini tashkil etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Boj olinmaydigan savdo doʻkoni (duty-free shop) — bu xalqaro aeroportlar, dengiz portlari, chegaradan oʻtish punktlari yoki xalqaro yoʻlovchilar uchun moʻljallangan maxsus savdo nuqtalari boʻlib, u yerda sotilayotgan tovarlar ichki soliqlar va bojlar (qqs, aksiz soligʻi, bojxona bojlari) olinmasdan sotiladi.
Boj olinmaydigan savdo doʻkonlari odatda xalqaro sayohatchilar uchun moʻljallangan va faqat xalqaro parvozlar yoʻlovchilari, yaʼni bir mamlakatdan boshqa mamlakatga uchayotgan yoki borayotgan yoʻlovchilar uchun ishlaydi. Bunday doʻkonlarda parfumlar, spirtli ichimliklar, tamaki mahsulotlari, shokolad, sovgʻalar va boshqa turli tovarlar sotiladi.
Boj olinmaydigan savdo doʻkonlarining asosiy afzalligi — tovarlarning narxi soliq va bojxona toʻlovlarisiz hisoblanadi, shuning uchun ular odatiy chakana doʻkonlarga nisbatan arzonroq boʻladi. Ammo, baʼzi mamlakatlarda boj olinmaydigan tovarlarni maʼlum miqdordan oshiqcha sotib olish cheklangan boʻlishi mumkin.
Misol uchun, Toshkent xalqaro aeroportidagi boj olinmaydigan doʻkonlarda sayohatchilar parfumlar, sovgʻalar va boshqa turdagi mahsulotlarni boj toʻlovlarisiz xarid qilishi mumkin.
Xulosa qilib aytganda, boj olinmaydigan savdo doʻkoni — xalqaro sayohatchilar uchun soliqlardan ozod qilingan mahsulotlarni xarid qilish imkonini beruvchi maxsus savdo nuqtasi hisoblanadi.