Bisa

Bisa sa

Til

Bisalar Niger-Kordofan oilasining Bantu tilida gaplashadi va lotin alifbosiga asoslangan oʻz alifbosini oʻz yozuvi sifatida ishlatadi. Ikki dialekt mavjud: Bisa va Lebir (janubiy-gʻarbiy). Bisular orasida dengiz tili ham keng tarqalgan (N. V. Kochakova, 1993).

Bisa tilida bir nechta iboralar

Tarix

Ogʻzaki anʼanaga koʻra, Bisuning ajdodlari Yendi (Hozirgi Gana hududi) hududidan kelgan. Soʻng bisuning bir qismi ajralib, gʻarbga yoʻl oldi va u yerda San (Sane) subetnik guruhini yaratdi.

Madaniyati va urf-odatlar

Bisning asosiy kasbi — qishloq xoʻjaligi. Ularda makkajoʻxori, sholi, yeryongʻoq, loviya, tariq, dukkakli ekinlar, karite yongʻogʻi, yams yetishtiriladi. Bisa zotli qoramollarni koʻpaytirishadi. Hunarmandchilik: bronza va kumush quyish, zargarlik buyumlari yasash, toʻquvchilik, kulolchilik.

Anʼanaviy liboslar: erkaklar koʻylak va shim kiyishadi, ayollar uzun yubka kiyishadi.

Uylari toʻrtburchak shaklda boʻlib, oʻrtada dumaloq hovli hosil qilish maqsadida bir-biriga imkon qadar yaqin qurilgan. Odatda, bunday binolar majmuasida bir oila yashaydi.

Oilalar patriarxaldir, koʻpincha ular butun urugʻlarni (du) tashkil qiladi. Ayol toʻydan keyin erining oilasining uyiga koʻchib oʻtadi.

Bisaning anʼanaviy taomi — ziravorli guruch, tariq boʻtqasi, loviya noni va tariq pivosi (Yu. V. Bromley, 1988).

Yana qarang

Adabiyotlar

Manbalar

uz.wikipedia.org