Bing‘ozi
BINGʻOZI — Liviyadagi shahar va port, Oʻrta dengizning Sidra qoʻltigʻidagi qoyali burunning jan. chekkasida joylashgan. Aholisi 446 ming kishi (1988). Xalqaro aeroport bor. B.ni miloddan avvalgi 446 yilda yunonlar Yevxosperdes, rimliklar Berenike, oʻrta asrlarda Bernik deb atagan. 1450-yilda arablar egallab, uni avliyo Sidi bin Gʻoziy nomi bilan B. deb atay boshladi. 1517 — 1911-yillarda B. Usmonli turklar saltanati tarkibida boʻldi. 1911-yil oktabrda Italiya qoʻshinlari egalladi va 1942-yilgacha Italiyaning Shim. Afrikadagi harbiydengiz bazasi boʻlib turdi. Ikkinchi jahon urushi davrida shahar qattiq shikastlandi. 1942-yildan Britaniyaning harbiy maʼmuriyati markazi boʻlgan. 1949-yilda Liviyaning Kirenaika viloyatining markaziga aylantirildi. 1951-yildek.da Liviya podsholigining ikkinchi poytaxti deb eʼlon qilindi. Shundan buyen B. Tripoli shahri bilan navbatmanavbat ikki yildan teng huquqli poytaxt boʻlib turdi. B.da 1969-yil 1-sentabrgacha podsho qarorgohi boʻlgan.
B.da Tripolidagi chet el vakolatdenalari va missiyalarining filiallari bor. B. kattaligi va eksport va import hajmi jihatidan mamlakatda Tripoli shahridan keyin turadi (chetga teri xom ashyosi, jun chikariladi). Liviyaning Tripoli — Tobruk avtomobil yoʻlidagi muhim savdo va sanoat markazlaridan. B. dengiz, havo, avtomobil yoʻllari orqali mamlakatning ichki rayonlari va xorijiy mamlakatlar bilan bogʻlangan. Metallurgiya, elektrotexnika sanoati rivojlangan. Sement va asfalt zavodlari bor. Zaytun moyi, meva suvlari, konserva va boshqa mahsu/yutlar ishlab chiqariladi. Dengizdan budut (dengiz hayvoni) va baliq ovlanadi. B. yaqinidan tuz qazib olinadi. B.da Liviya universiteti, kollejlar, ilmiy, madaniy markazlar, dam olish va turistik majmualar, muzey, kinoteatr, mehmonxona, kutubxonalar bor. Kurort shahar. B.ning koʻhna qismida meʼmoriy yodgorliklardan Jome ulKabir masjidi (16-asr) va boshqa saqlangan.
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Bing‘ozi — O‘zbekistonda mahalliy, an’anaviy o‘yinlardan biri bo‘lib, ko‘plab yoshlar va kattalar orasida qiziqarli o‘yin sifatida mashhurdir. Ushbu o‘yin asosan jamoaviy tarzda o‘ynaladi va ko‘proq bahs-munozara, ko‘nikma va tez fikrlashni talab qiladi.
Bing‘ozi o‘yinining asosiy qoidalari oddiy, lekin o‘yin jarayonida diqqatni jamlash va tez qaror qabul qilish zarur. O‘yin odatda maxsus kartochkalar yordamida o‘ynaladi; har bir kartochkada tasodifiy raqamlar yoki belgilar yozilgan bo‘ladi. O‘yin boshlanganda, boshliq (yoki o‘yinni boshqaruvchi shaxs) o‘zining kotibidan yoki maxsus qurilmadan raqamlarni ketma-ket chaqiradi. Ishtirokchilar o‘zlarining kartochkalari ustida chaqirilgan raqamlar yoki belgilarni topib, belgilab boradilar.
O‘yinning maqsadi — o‘z kartochkangizdagi raqamlarni yoki belgilarni ma’lum bir tartibda to‘ldirish, masalan, gorizontal, vertikal yoki diagonal chiziq hosil qilish. Muayyan shart bajarilganda, o‘yinchi «Bing‘ozi» deb e’lon qiladi va g‘olib bo‘ladi.
Bing‘ozi nafaqat ko‘ngilochar o‘yin, balki o‘quv va ijtimoiy faoliyat sifatida ham foydalidir. U nafaqat matematik fikrlashni yaxshilaydi, balki aniq e’tibor, tezkor xotira va diqqatni jalb qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Shuningdek, o‘yin guruh ichida muhofaza va hamjihatlikni mustahkamlashga yordam beradi.
O‘zbekistonda Bing‘ozi o‘yini ko‘plab maktab va madaniy tadbirlarda, shuningdek oilaviy yig‘inlarda ham davom etmoqda. Zamonaviy davrda esa u internetda onlayn versiyalar orqali ham o‘ynalmoqda, bu o‘yinchilar uchun yanada qulay va interaktiv tajriba yaratadi.
Umuman olganda, Bing‘ozi o‘yinining oddiyligi va o‘ynashdagi qiziqarliligi uni hamjihatlik, mantiqiy fikrlash va muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun ajoyib vosita qiladi.