Begunoh oʻldirilganlarga
"Begunoh oʻldirilganlarga" yodgorligi — Rostov-na-Don markazida 1921-yildan 1961-yilgacha Rostov viloyati hududidan qatagʻon qilinganlar xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik majmuasi. Yodgorlik 1994-yil 30-oktabrda Siyosiy qatagʻon qurbonlarini xotirlash kunida Rostov viloyati „Memorial“ noqonuniy siyosiy qatagʻon qurbonlari uyushmasi va uning raisi, loyiha mualliflaridan biri E. I. Yemelyanov tashabbusi bilan ochilgan. Har yili 30-oktabrda siyosiy qatagʻon qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan miting va memorialga gul qoʻyish marosimi oʻtkaziladi. 1921-yildan 1961-yilgacha Rostov viloyatida 90 mingga yaqin odam siyosiy sabablarga koʻra qatagʻon qilingan, ulardan 16 130 nafari otib tashlangan. Dafn etilgan joylari nomaʼlum.
Tavsifi
Yodgorlik uchta marmar stella va „Qaygʻu devori“ dan iborat. Markaziy stelaning sokoli qora rangga boʻyalgan, yuqori qismi oq va qizil gʻisht rangida; markazida toʻrtburchak xoch boʻlib, uning ikki tomoniga "Begunoh oʻldirilganlarga" degan bagʻishlov bitilgan. Yuqori qismida olti burchakli metall xoch va uning ostida ramziy panjara bor. Yodgorlik sokolida 192 ta lager roʻyxati va yodgorlik qurilishiga hissa qoʻshganlarning ism-shariflari yozilgan. Markaziy stelaning orqa tomonida diniy konfessiyalarning ramzlari, shuningdek, kommunistik harakat ramzi — bolgʻa va oʻroqli besh qirrali yulduz tasvirlangan. „Qaygʻu devori“ markaziy stela orqasida joylashgan. Unda asosiy lagerlar koʻrsatilgan SSSR xaritasi mavjud. Butun mamlakatda va xususan, Rostov viloyatida siyosiy qatagʻon qurbonlari haqida maʼlumotlar keltirilgan.
Yodgorlik 20 martadan ortiq buzib tashlangan. 2006-yilda shahar hokimligi hisobidan majmua qayta tiklandi. Marmar qoplamali plitalar metall bilan almashtirildi va „Qaygʻu devori“ uchun yangi maʼlumot stendi ishlab chiqarildi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
"Begunoh oʻldirilganlarga" deganda, odatda, hech qanday jinoyat yoki ayb isbotlanmagan holda, zo‘rlik, nohaq qatil yoki tazyiqqa uchrab vafot etgan insonlar nazarda tutiladi. O‘zbek jamiyatida, tarixida va umuman insoniyat tarixida begunoh odamlarning so‘nggi nafasida ko‘rgan azob-uqubatlari va ularning oilalari uchun kelib chiqqan mashaqqatlar ko‘plab adabiyot, san’at va ijtimoiy muhokamalarga mavzu bo‘lgan.
Begunoh oʻldirilganlarning holati faqatgina oilalari uchun emas, balki butun jamiyat uchun sinov hisoblanadi, chunki ularning nohaq o‘limlari adolatning amalda buzilishi, inson huquqlarining poymol qilinishi va qonun oldida tenglikning yo‘qligi belgisi hisoblanadi. Shu bois undan himoyalanish, adolatni tiklash va bunday holatlarning oldini olish uchun samarali sud tizimi, kuchli qonunlarni yaratish va inson huquqlarini himoya qilish muhim ahamiyatga ega.
Tarixda begunoh oʻldirilganlarning xotirasi ko‘plab yodgorliklar, esdaliklar va haykalchalar bilan abadiylashtirilgan. Ularning hikoyalari insonlarni adolat uchun kurashishga, zulumga qarshi turishga undaydi. Shu yo‘l bilan jamiyat yashash uchun xavfsiz, adolatli va insonparvar muhit yaratadi.
Agar siz qaysi bir aniq voqea, shaxs yoki madaniy kontekst haqida ma'lumot so‘rayotgan bo‘lsangiz, qo‘shimcha ma'lumot berishingiz mumkin, shunda men yanada batafsilroq va tushunarli ma'lumot taqdim eta olaman.