BAXMANYOR ABUL HASAN MARZUBON O’G’LI (? — 1067) — Ozarbayjon faylasufi. Ibn Sinoning shog’irdi. Forobiy va Ibn Sino ta’limotlarini himoya qilgan va rivojlantirgan. Islom aqidalarini asoslashda aristotelizm va neoshgatonizmdan foydalangan. Baxmanyor mavjudot haqida panteistlarcha fikr yurittan (k-panteizm). U olamni “Boshlang’ich ruhiy sabab” — Allohdan keltirib chiqaradi va emanatsiya asosida tushuntiradi; barcha mavjud narsalarni o’rta asr falsafasida keng tarqalgan tushunchalar — vujudi mumkin, vujudi vojib asosida talqin etishga harakat qiladi. Baxmanyor bilish nazariyasida aqliy bilishni himoya qilib, rasionalizmni rivojlantirdi. Baxmanyorning “Mabod attabiat (“Metafizika”) va “Marotib al-mavjudot” (“Mavjudotning martabalari”) (Qohira, 1911, arab tilida; Leypsig, 1851, nemis tilida) asarlarida mavjudot va bilish masalalari qarab chiqilgan. “Kitob attahsil” (“Tehsil kitobi”) va “Az-ziynat” (“Ziynatlash”) asarlari mantiq ilmiga, “al-Baxjad va as-saodat” (“Go’zallik va baxt”) kitobi axloq masalalariga bag’ishlangan. Baxmanyor bilan Ibn Sino o’rtasidagi falsafiy yozishmalarning keyinchalik ko’chirilgan ayrim nusxalari O’zbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanadi.
Manba
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi
Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish