Baviera

Bavariya — GFR yeri. Dunay havzasida. Maydoni 70,6 ming km. Aholisi 12,584 mln. kishi (2011). Maʼmuriy markazi — Myunxen shahri. Bavariya mamlakatning eng baland togʻli qismida. Myunxenda iyulning oʻrtacha harorati 17 °C, yiliga 935 mm yogʻin yogʻadi. Daryolari Dunay havzasiga mansub, koʻl koʻp. Hududining 1/3 qismi oʻrmon bilan band; togʻ yaylovlari bor.

Tarixi

Bavariya hududida olmonarning bavar qabilasi yashagan. 1070—1180-yillar Bavariyada velf qabilasi hukmronlik qilgan. 1180—1918-yillar Vittelsbaxlar sulolasi idora qilgan. 1806-yildan qirollik va Reyn ittifoqi aʼzosi. 1871-yildan Olmoniya imperiyasi tarkibida. 1945-yildan Amerika okkupatsiya zonasi, 1949-yildan esa GFR tarkibiy qismi.

Iqtisodi

Bavariya — industrial-agrar rayon. Elektr energiyasining yarmini GESlar beradi. Urushdan keyingi yillarda neftni qayta ishlash (Ingolshtadt, Nyoyshtadt) va neft kimyosi sanoati bunyod etilgan (neft Marsel, Genuya, Triyest portlaridan quvurlar orqali keltiriladi). Bavariya GFR alyuminiy mahsulotining 1/3 qismini beradi (Tyoging). Sanoatning yetakchi tarmogʻi mashinasozlik: elektrotexnika, (Myunxen, Nyurnberg , Erlangen), umumiy mashinasozlik (Augsburg , Ashaffenburg), transport mashinasozligi, jumladan avtomobilsozlik (Myunxen, Augsburg , Ingolshtadt) va samolyotsozlik (Augsburg), aniq mexanika (Nyurnberg). Toʻqimachilik (Xof, Augsburg) va tikuvchilik, oziq-ovqat sanoati ham muhim oʻrin tutadi.

Transporti

Temir yoʻllari asosan elektrlashtirilgan. Avtomobil yoʻli koʻp, Dunay, Mayn daryolarida kema qatnaydi. Bavariyada Bavariya Fanlar akademiyasi (1759-yil tashkil etilgan) va 3 ta universitet bor.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Baviera (nemischa: Bayern) — Germaniyaning janubi-sharqiy qismida joylashgan federal yer (land) bo‘lib, mamlakatning eng yirik va aholi soni bo‘yicha eng ko‘p hududidir. Baviera Germaniyaning 16 federal yeridan biri hisoblanadi va uning poytaxti — Myunxen (München) shahri.

Geografiya

Baviera hududi taxminan 70 550 kvadrat kilometrni tashkil etadi, bu esa uni Germaniyaning eng keng yerlaridan biriga aylantiradi. U Alp tog‘lari bilan janubdan chegaralanadi, shuningdek, Angliyadan, Chexiya va Avstriya davlatlari bilan chegaradoshdir. Mamlakatning markaziy va shimoliy qismi asosan tekislik va tog‘oldi cho‘llardan iborat.

Aholi va madaniyat

Baviera aholisi taxminan 13 million kishini tashkil etadi. Bu yerda nemis tilining gidvariantlari bo‘lgan bavariya lahjasi keng tarqalgan. Baveriya o‘zining boy madaniyati, an’analari va ustalarining mehnati bilan mashhur. U yerda ko‘plab folklor festivallari, noruzlar, an’anaviy kiyimlar (dirndl va lederhosen) saqlanib kelmoqda.

Iqtisodiyot

Baviera Germaniyaning eng rivojlangan iqtisodiy hududlaridan biri hisoblanadi. Bu yerda avtomobilsozlik (BMW, Audi), texnologiya va kimyo sanoati, shuningdek, turizm rivojlangan. Myunxen shahrining o‘zi yuqori texnologiyalar, moliyaviy va ilmiy markaz sifatida katta ahamiyatga ega.

Tarix

Bavieraning tarixi ming yillar davomida shakllangan. U qadimda germaniyalik qabilalar yashagan hudud bo‘lib, keyinchalik Rim imperiyasi ta’sirida rivojlandi. O‘rta asrlarda Bu yerda Bavariya qirolligi vujudga kelgan va u Germaniya imperiyasining muhim qismiga aylangan. Ikkinchi jahon urushidan keyin Baviera G‘arbiy Germaniya tarkibida bo‘lib, bugungi kunda ham mustaqil federal yer sifatida faoliyat yuritadi.

Turizm

Baviera o‘zining tabiiy go‘zalligi — Alp tog‘lari, ko‘llar, o‘rmonlari bilan mashhur. Ayniqsa, Neushvanshteyn qal’asi va Myunxen shahridagi Oktoberfest festivali turistlar uchun katta diqqatga sazovor joylardir. Bundan tashqari, eski shaharlari, zamonaviy madaniy obyektlari va ko‘plab muzeylari bilan mashhur.

Umuman olganda, Baviera — Germaniyaning iqtisodiy, madaniy va tarixiy jihatdan muhim qismi bo‘lib, u ko‘plab sayyohlar va ishbilarmonlar e’tiborini tortadi.