BARION YULDUZ

BARION YULDUZ — nazariy tadqiqotlarda oldindan aytib berilgan o’ta zich osmon jismi. U asosan og’ir elementar zarrachalardan tashkil topgan; massasining asosiy qismi Markaziy sohasida bo’lishi kerak. Bu natijalar musbat energiyali va muvozanat holatida bo’lgan yulduzlarning barqarorligini tekshirish hamda Ambarsumyanning o’ta zich ob’yektlar tug’ilishi bilan bog’liq taraqqiyot kontsepsiyasini tahlil qilish kabi nazariy yo’nalishlarda qo’lga kiritilgan. Dastlabki hisoblar asosida Barion yulduz giperon yadro (zichligi r>1015 gr/sm), oraliq neytron qatlam va aynigan elektron-proton gaz qobiqlaridan iborat, deb taxmin qilinadi. Uning massasi 2 Quyosh massasidan kichik, radiusi 10 kilometr atrofida.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Barion yulduz — osmondagi yulduzlar orasida yorqinligi, turi va xususiyatlari bilan ajralib turadigan yulduzlar guruhidir. Barion yulduz atamasi astronomiyada ko‘p qo‘llaniladi va u yulduzlarning asosiy tarkibiy qismi bo‘lgan barionlardan tashkil topganligini ifodalaydi. Barionlar — bu protonlar va neytronlar kabi og‘ir yadroviy zarralar bo‘lib, ular oddiy atom yadrosini tashkil qiladi.

Barion yulduzlar quyidagicha xususiyatlarga ega bo‘lishi mumkin:

Tarkibi: Barion yulduzlar odatda vodorod va geliy kabi yengil elementlardan iborat bo‘lib, ularning yadrosi asosan protonlar va neytronlardan tashkil topgan atomlardan iborat. Yulduzlar ichidagi termoyadro reaksiyalari natijasida ko‘plab og‘irroq elementlar hosil bo‘ladi.
Tabiati va shakllanishi: Barion yulduzlar paydo bo‘lishi uchun gaz va chang bulutlari (yulduzlararo moddalar) gravitatsiya ta’sirida siqilib, yulduz hosil qiladigan katta massa yig‘ilishi kerak bo‘ladi. Bu jarayon yulduz shakllanishining dastlabki bosqichidir.
Klassifikatsiyasi: Barion yulduzlar spektr va massalariga qarab turli turlarga ajratiladi, masalan, qizil gigantlar, oq mittilar, supergiantlar va boshqa turdagi yulduzlar.
Ahmiyati: Barion yulduzlarning o‘rganilishi koinotning kimyoviy tarkibini, evolyutsiyasini va yulduz shakllanish jarayonlarini tushunishda muhim ahamiyatga ega.

Barion yulduz atamasi ba’zan fizikada kvarklar bilan bog‘liq bo‘lgan barionlar odamning makroskopik darajada ko‘rinadigan shakli sifatida tushunilishi mumkin, lekin astronomiyada u yulduz massivlarining oddiy proton va neytronlardan tashkil topgan yulduzlar guruhini anglatadi.

Agar sizda Barion yulduz haqida aniqroq yoki boshqa kontekstdagi savollar bo‘lsa, iltimos, batafsilroq ma'lumot bering, men sizga yordam berishga tayyorman.