BARGUZIN QO’RIQXONASI

BARGUZIN QO’RIQXONASI – Rossiya Federatsiyasining Buryatiya Respublikasidagi biosfera qo’riqxonasi. Barguzin tizmasining g’arbiy yon bag’rida. Barguzin qo’riqxonasi Baykal ko’lining shimoliy-Sharqiy sohili va ko’l suvining bir qismini o’z ichiga oladi. Maydoni 374,3 ming gektar, ko’l akvatoriyasi maydoni 150 ming gektar. Barguzin soboli (kish) ni qo’riqlash va sonini ko’paytirish uchun 1916 yil tashkil etilgan. Barguzin soboli, Maral (Sibir bug’usi), kabarga, qo’ng’ir ayiq, tosh karquri va boshqalar, kulning qirg’oqqa yaqin joylarida nerpa yashaydi. Tog’ tilog’och va igna bargli qora o’rmonlar (qora qarag’ay, oq qarag’ay, kedrli sibir qarag’ayi), tog’tundrasi va yalang tepalar keng tarqalgan.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Barguzin qo’riqxonasi haqida batafsil ma'lumot

Barguzin qo’riqxonasi — Rossiya Federatsiyasining Buryatiya Respublikasida joylashgan, qattiq muhofaza qilinadigan tabiiy hududlardan biridir. Bu qo’riqxona Baykal ko’lining janubiy-g’arbiy qismida, Barguzin vodiysi va Barguzin tog’larida joylashgan.

Tarixi va tashkil etilishi

Barguzin qo’riqxonasi 1916-yilda tashkil etilgan bo‘lib, uning asosiy maqsadi Barguzin bo‘ri (Canis lupus albus) populyatsiyasini saqlab qolish va uning yashash muhitini muhofaza qilishdir. Bu qo’riqxona Rossiya va butun dunyo bo‘ylab eng qadimiy va ilk tashkil qilingan muhofaza qilinadigan tabiiy hududlardan hisoblanadi.

Geografik joylashuvi

Qo’riqxona 230 ming gektardan ortiq maydonni egallaydi. Uning geografik joylashuvi Barguzin tog‘ tizmasi va Barguzin vodiysini o‘z ichiga oladi. Tog‘larning balandligi 2,5 ming metrgacha yetadi, bu yerda tog‘li o‘rmonlar, yaylovlar va ko‘plab daryo va soylar mavjud.

Tabiiy xususiyatlari

Bu hudud o‘zining noyob tabiiy manzaralari, ko‘plab endemik o‘simlik va hayvon turlari bilan mashhur. Barguzin qo’riqxonasida qayta tiklanayotgan Barguzin bo‘ri asosiy e'tibor markazida. Bundan tashqari, qo’riqxona hududida hind bo‘ri, qizil tulki, ayiq, turli xil qushlar, baliqlar va boshqa yovvoyi hayvonlar yashaydi.

Iqlim

Hududda kontinental iqlim hukm suradi, qishlari sovuq va qorli, yozlari esa issiq va qurg‘oqchil. Bu iqlim o‘ziga xos o‘simlik va hayvonot dunyosining xilma-xilligini ta’minlaydi.

Muhofaza qilish va tadqiqotlar

Qo’riqxona hududida ekologik tadqiqotlar, hayvonlarni kuzatish va ularning yashash sharoitlarini yaxshilash bobo‘yicha ko‘plab tadbirlar amalga oshiriladi. Barguzin bo‘ri uchun maxsus reabilitatsiya markazlari qurilgan, bu yovvoyi hayvonlarning tabiiy populyatsiyasini ko‘paytirishga yordam beradi.

Turizm va ekologik ahamiyati

Barguzin qo’riqxonasi tabiati sevadigan sayyohlar, tog‘ sayohatlari va ekoturizm uchun juda mos keladi. Bu yerga kelgan sayyohlar tog‘ manzaralari, o‘rmon va daryolardan bahramand bo‘lishadi. Shu bilan birga, qo’riqxona hududiga kirish qat’iyan nazorat qilinadi, shuningdek, ekologik rejim qat’iy saqlanadi.

Xulosa

Barguzin qo’riqxonasi nafaqat Rossiya, balki dunyo ekologiyasi uchun juda muhim tabiiy meros hisoblanadi. Bu yerda yashovchi yovvoyi hayvonlar, xususan Barguzin bo’ri populyatsiyasining muhofazasi va tabiiy muhitning saqlanishi ekologik muvozanat uchun katta ahamiyatga ega.

Agar siz tabiiy go‘zalliklarni sevuvchi bo‘lsangiz va yovvoyi tabiat bilan yaqindan tanishmoqchi bo‘lsangiz, Barguzin qo’riqxonasi ayni joydir. Bu yerda tabiatning noyob va himoyalangan mukammal ko‘rinishini ko‘rishingiz mumkin.