Barg dog'lanishi
Barg dogʻlanishi - oʻsimliklarda zamburugʻ, virus, bakteriyalar ta’sirida paydo boʻladigan kasallik. Asosan, gʻoʻzada, shuningdek karam, sholgom, rediska, kanop, tamaki va boshqa ekinlarda hamda mevali daraxtlarda uchraydi. Bu kasallik bilan oʻsimlik bargi, tanasi, hosili zararlanadi. Zararlangan oʻsimlik bargiga sariq, qizil, qora, qoʻngʻir dogʻ tushadi va oʻsha joydagi toʻqimalar qurib qoladi. Gʻoʻzada uchraydigan Barg dogʻlanishi ga Macrosporium gossypii Locz. zamburugʻi sabab boʻladi, bunda dastlab mayda qizgʻish toʻgarak dogʻ paydo boʻlib, keyinchalik oqish hoshiya bilan oʻraladi. Beda bargida paydo boʻladigan qoramtir dogʻni askospora zamburugʻi keltirib chiqaradi. Quyosh nurining ta’siri va turli dorilarning normadan ortiq sepilishi natijasida ham Barg dogʻlanishi mumkin. Oʻsimliklarning chidamli navlarini ekish, agrotexnika qoidalariga qattiq rioya qilish, dogʻlanishning boshlanishi davrida ekinga 1% li bordo suyuqligi purkash yoʻli bilan Barg dogʻlanishiga qarshi kurash olib boriladi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Barg dog‘lanishi — o‘simliklarda barg yuzasida yoki ichida turli rangdagi dog‘lar paydo bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladigan kasallik yoki stress belgisidir. Bu holat o‘simlikning umumiy holatiga salbiy ta’sir qilishi mumkin va barglarning tezroq qurib, tushib ketishiga olib keladi.
Barg dog‘lanishining sabablari
- Zararkunandalar: Barg ustida suzuvchi zararkunandalar (chivinlar, qurtlar, qo‘ng‘izlar) yoki sapsariqlar barg to‘qimasiga zarar yetkazib, dog‘ paydo bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin.
- Bakterial yoki zamburug‘li kasalliklar: Bargda turli rangdagi dog‘lar odamlar ko‘pincha zamburug‘li infeksiyalar tufayli paydo bo‘ladi. Masalan, qora dog‘, qizil dog‘, yoki sariq dog‘ kabi belgilar ko‘p uchraydi. Bakterial kasalliklar ham barg dog‘lanishiga sabab bo‘ladi.
- Sharoitlarning noqulayligi: Qurib qolgan yoki ortiqcha namlik, past yoki yuqori haroratlar, o‘limga olib keluvchi quyosh nuri ko‘rsatilishi ham bargda dog‘lanishga olib keladi.
- Yetishmovchilik va toksik moddalar: O‘simliklarning oziq moddalari yetishmasligi, minerallar balansining buzilishi yoki kimyoviy moddalar ta’siri bargda dog‘lanish hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladigan omillardandir.
Barg dog‘lanishini aniqlash uchun simptomlar
- Barg yuzasida kichikdan kattagacha bo‘lgan rangli dog‘lar paydo bo‘ladi.
- Dog‘lar tez orada so‘rilib, bargning qurib ketishiga olib keladi.
- Barglarning tag qismi yoki butun yuzasi dog‘lanib, eskirgan ko‘rinadi.
- O‘simlikning rivojlanishi sustlashadi, meva berishi pasayadi.
Qarshi choralar
- Kasalliklarni oldini olish: O‘simliklar atrofini toza tutish, zararkunandalarga qarshi muntazam kurashish, kasallik olib keladigan barchni o‘simlik qoldiqlarini yo‘q qilish.
- Kimyoviy vositalar: Zararkunandalar va zamburug‘larga qarshi fungitsidlar va insektitsidlar ishlatish.
- To‘g‘ri sug‘orish va oziqlantirish: O‘simliklarga to‘g‘ri sug‘orish, ortiqcha namlikdan saqlanish va o‘g‘itlarni me’yorda berish zarur.
- Sog‘lom urug‘ va ko‘chat tanlash: Kasallik tashuvchisi bo‘lmagan va bardoshli o‘simlik turlarini yetishtirish.
Barg dog‘lanishi o‘simlikning rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, shuning uchun uning sabablari va oldini olish choralarini vaqtida aniqlab, to‘g‘ri tadbirlar ko‘rish muhimdir. Agar bargda dog‘lar ko‘payib, o‘simlik zaiflashayotgan bo‘lsa, agronom yoki o‘simlikshunos mutaxassisga murojaat qilish tavsiya etiladi.