Balandlikka sakrash
Balandlikka sakrash - bu texnik turdagi vertikal sakrashlar turkumiga kiradigan Yengil atletika sport turlaridan biri. Sakrashning tarkibiy qismlari yugurish, qayrilishga tayyorgarlik, qayrilish, toʻsiqdan oʻtish va tushishdir.
Sportchilardan sakrovchanlik qobiliyatini va harakatlarni muvofiqlashtirishni talab qiladi. Bu tur boʻyicha musobaqalar yoz va qish mavsumida oʻtkaziladi. Bu tur 1896-yildan beri erkaklar uchun va 1928-yildan beri ayollar uchun Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan.
1993-yilda Sotomayor Xaver erkaklar oʻrtasida 2,45 m balandlikka sakrab rekord oʻrnatgan. Bu natija erkaklar oʻrtasidagi balandlikka sakrash tarixidagi eng baland sakrashdir. Bolgariyalik Stefka Kostadinova 1987-yilda 2,09 m balandlikka sakrab ayollar oʻrtasida jahon rekordini oʻrnatgan.
Qoidalar
Balandlikka sakrash musobaqalari ushlagichlar va qoʻnish joyi bilan jihozlangan sakrash maydonida oʻtkaziladi. Dastlabki bosqichda va finalda sportchiga har bir balandlik uchun uchta urinish beriladi. Sportchi balandlikni oʻtkazib yuborish huquqiga ega, oʻtkazib yuborilgan balandlikda foydalanilmagan urinishlar toʻplanmaydi. Agar sportchi biron-bir balandlikda muvaffaqiyatsiz sakragan boʻlsa va bu balandlikda boshqa sakrashni istamasa, u foydalanilmagan (mos ravishda ikki yoki bitta) urinishlarni keyingi balandlikka olib chiqishi mumkin. Musobaqa davomida balandlikning oshishi hakamlar tomonidan belgilanadi, lekin u 2 santimetrdan kam boʻlishi mumkin emas. Sportchi bu haqda hakamlarga xabar berganidan keyin istalgan balandlikdan sakrashni boshlashi mumkin. Ushlagichlar orasidagi masofa 4 m, qoʻnish maydonining oʻlchamlari 3 × 5 metr. Sakrayotganda, sportchi bir oyogʻi bilan itarilishi kerak. Urinish muvaffaqiyatsiz hisoblanadi agar:
Tarixi
Qadimgi tarix
Bir nechta otlar ustidan sakrash qadimgi nemislar orasida mashhur boʻlgan. Markaziy Afrikada yashovchi baʼzi qabilalar uchun qadim zamonlardan to hozirgi kungacha xalq bayramlarining asosiy voqeasi yugurishdan boshlab balandlikka sakrash boʻyicha musobaqalar boʻlib kelgan. Qadimgi Yunonistonda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida olimpiyachilar yugurishgan, disk uloqtirishgan, uzunlikka sakrashgan, kurashganlar, aravalarda musobaqalashgan, musht urishgan, ammo 293 ta olimpiadada hech qachon balandlikka sakrashmagan. Balandlikka sakrash boʻyicha sport musobaqalari haqida birinchi eslatma 19-asrga toʻgʻri keladi. Balandlikka sakrashlar gimnastika kabi atletika bilan bogʻliq emas. Nemis gimnastika jamiyatlarida sportchilar oʻzlarining chiqishlari dasturiga halqalar, toʻsiqlar, otlar, toʻsinlar, balandlikka sakrash kabi turlarni kiritganlar.
Rekordlar
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Balandlikka sakrash — bu inson yoki boshqa jonivorlarning yer yuzasidan yuqoriga tomon harakatlanib, ma'lum bir balandlikka ko‘tarilishi harakati. Bu harakat ko‘pincha sport turi yoki o‘yin shaklida amalga oshiriladi va unga jismoniy kuch, texnika, muvozanat va koordinatsiya talab etiladi. Balandlikka sakrash turli usullar bilan bajarilishi mumkin, masalan, vertikal sakrash, turniketlar orqali, trambolinadan sakrash yoki maxsus sport uskunalari yordamida.
Balandlikka sakrashning asosiy turlari:
- Vertikal sakrash — oyoqlarni joydan uzib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuqoriga sakrash. Bu usul sport mashqlari va sinovlarda keng qo‘llaniladi.
- Uzoqqa sakrash — odam yerdan otilib, imkon qadar uzoqqa sakrashga harakat qiladi, balandlikka emas, masofaga urg'u beriladi.
- Yuqoriga to‘siqdan sakrash (staf yoki haydovchi sakrash) — to‘sqinliklar yoki ustunlar ustidan yuqoriga sakrash kerak bo‘ladi. Bu, masalan, "Olimpiya" o‘yinlarida yoki yengil atletikadagi sakrash turlarida keng tarqalgan.
Sakrash texnikasi va tayyorgarligi:
Balandlikka sakrash uchun:
- Jismoniy tayyorgarlik: oyoq mushaklari, bel va qorin mushaklarini mustahkamlash zarur.
- Texnika: oyoqlarni vaqtida uzish, yelkalarni ko‘tarish va qo‘llarni harakatga keltirish orqali vertikal ko‘tarilish maksimal darajada oshiriladi.
- Muvozanat va koordinatsiya: sakrash paytida qomatni to‘g‘ri ushlab turish uchun zarur.
- Chidamlilik: sakrash mashqlari bilan uzoq muddat shug‘ullanish orqali yaxshi natijalarga erishish mumkin.
Sportda balandlikka sakrash
Yengil atletikada balandlikka sakrash eng ommabop turlardan biri hisoblanadi. Unga maxsus to‘siq yoki barlar qo‘yiladi, sportchi esa ularni ortdan yoki yon tomondan o‘ta olishi kerak bo‘ladi. Eng yaxshi natijalar ko‘pincha texnika va kuchning uyg‘unligi hisobiga qo‘lga kiritiladi.
Xulosa
Balandlikka sakrash — bu kuch, texnika, va muvozanatni talab qiladigan jismoniy faoliyat turi. U sport sohasida muhim o‘rin tutadi va jismoniy tarbiya jarayonida tananing barcha asosiy mushaklarini mustahkamlashga yordam beradi. Mashqlar orqali balandlikka sakrash qobiliyati oshirilib, boshqa sport turlarda ham ko‘maklashadi.