Baland masjid




Baland masjid — Buxoro shahridagi guzar masjidi (16-asr). Bino murabba tarhli (pishiq gʻishtdan qurilgan), qalin devorli. Masjid harsang toshlar ustiga qurilgan. Baland masjid ning shim. va sharqiy tomonlari naqshin shiftli ayvon bilan oʻralgan. Ichki devorlarining pastiga chiroyli izoralar qoplangan. Sharq tomondagi toʻq yashil rangli izoralarga 6 burchakli koʻk sopol koshinlar terilgan. Gʻishtchalar atrofiga nozik oʻsimliksimon shakllar chizilib, ustidan oltin suvi yuritilgan (bular yaxshi saqlangan). Devorning gʻarbiy tomonidagi izoralar koshin bilan qoplangan va kundal usulidagi naqshlar bilan hoshiyalangan. Baland masjid derazalaridagi panjaralar sopol gʻishtchalardan terilgan. Mehrobining atrofi sirkor sopolchalar bilan bezatilgan va ularga oltin suvi yuritilgan. Uning yon tomonlari va tepasiga toʻgʻri burchakli sopolchalardan suls xati bilan yozuvlar bitilgan. Yozuvlar tepasiga, shiftga yaqinroq joyga muqarnaslar ishlangan, ularga ham oltin suvi yuritilgan. Devorlardagi (jan. devordan tashqari) rasmlar hali ham avvalgidek yaltirab turibdi. Baland masjid ning shifti toqili, hovuzakli boʻlib, naqshlar bilan bezatilgan. Uni qurishda mumtoz davr meʼmorligining noyob va nafis usulidan keng foydalanilgan. Keyingi davrlardagi meʼmorlar Baland masjid ning bezaklaridan namuna koʻchirganlar. Baland masjid bezaklarining zarlari toʻkilib, naqshlari koʻchib, qorayib qolgan. Baland masjid bir necha bor taʼmirlangan.

Manbalar




uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Baland masjid - bu balandligi bilan ajralib turadigan va ko‘plab insonlar uchun diniy faoliyatlar o‘tkazish uchun mo‘ljallangan bino. Masjid — Islom dinining ibodat joyi bo‘lib, musulmonlar yig‘ilib namoz o‘qiyotgan, Qur’on o‘qitiladigan, diniy ta’lim beriladigan va jamoat tadbirlari o‘tkaziladigan muqaddas makondir.

Baland masjidlar ko‘pincha ajoyib me’moriy uslubda qurilgan bo‘lib, ularning minoralari, gumbazlari va bezaklari yuksak san’at va hunarmandchilik namunasi hisoblanadi. Masjid balandligi nafaqat uning tashqi ko‘rinishini chiroyli qiladi, balki diniy ma’no ham olib keladi: baland binolar osmon tomon ko‘tarlanib, Allohga yaqinlikni ifodalaydi.

Dunyo bo‘ylab mashhur baland masjidlar orasida:

  1. Masjid al-Haram (Makka, Saudiya Arabistoni) — dunyodagi eng muqaddas va keng tarqalgan masjid. U Ka’ba atrofida joylashgan va millionlab ziyoratchilarni qabul qiladi.

  2. Masjid an-Nabavi (Madina, Saudiya Arabistoni) — payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v) dafn etilgan masjid.

  3. Faisal Masjidi (Islomobod, Pokiston) — zamonaviy uslubda qurilgan bo‘lib, o‘zining balandligi va noyob dizayni bilan mashhur.

  4. Sultan Ahmad masjidi (Yashil masjid) (Istanbul, Turkiya) — katta gumbazi va minoralari bilan taniqli.

Baland masjidlarning qurilishi nafaqat diniy, balki ijtimoiy va madaniy ahamiyatga ham ega. Ular odamlarni birlashtirishga, diniy qadriyatlarni saqlashga xizmat qiladi. Shuningdek, tarixda baland masjidlar ko‘pincha shaharning ramzi va yorqin belgisi bo‘lib kelgan.

O‘zbekistonda ham ko‘plab ajoyib baland masjidlar mavjud. Masalan, Toshkentdagi Hazrati Imom majmuasidagi masjidlar yoki Buxorodagi Po‘taxt masjid. Ushbu binolar o‘zining go‘zalligi va tarixiy qadriyatlari bilan o‘zbek madaniy merosining ajralmas qismidir.

Xulosa qilib aytganda, baland masjidlar - bu nafaqat diniy ibodat uchun mo‘ljallangan, balki sanʼat, tarix va madaniyatning yorqin ifodasi hisoblangan binolardir. Ular musulmonlar uchun ruhiy o‘sishni ta’minlaydigan muhim maskanlardir.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz