Balalayka




Balalayka — uch torli, hamma torlari baravar chertib chalinadigan rus xalq musiqa asbobi. 18-asr boshida paydo boʻlib, rus xalqi orasida keng yoyilgan. B.dan yakkanavozlik va ansambllarda, qoʻshiq hamda raqslarga joʻrnavozliqda foydalaniladi. 19-asr oxiridarus musiqachisi, mohir balalaykachi V. V. Andreev hamkorligida soz ustalari F. Paserbskiy va N. Nalimovlar xalq B.sini qayta ishlab, kattakichik turlarini yaratgan (B.-prima, B.-sekunda, B.-alt va h.k.). Mazkur sozlar guruhi asosida rus xalq cholgʻu asboblari orkestri tashkil etilgan.

Adabiyotlar





uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Balalayka — bu Rossiya va Sharqiy Yevropa xalqlari musiqasida keng tarqalgan an'anaviy torli cholg‘u asbobi. Uning o‘ziga xos shakli, tovush berish uslubi va tarixi bor. Balalayka odatda uchta simga ega bo‘lib, simlar barmoqlar yoki pichoq yordamida chalib ijro etiladi.

Tarixi va tarqalishi

Balalaykaning kelib chiqishi haqida aniq ma’lumotlar kam, lekin bu cholg‘u asbobi Rossiya xalq musiqasida ming yillar davomida muhim o‘rin tutib keladi. Uni 17-asrda ilk bor yozma manbalarda uchratish mumkin. Balalayka tezda rus xalq musiqa an’analarining ajralmas qismi bo‘lib ketgan. So‘nggi asrlarda bu cholg‘u asbobi boshqa Yevropa mamlakatlarida ham keng tarqaldi.

Tuzilishi

Balalayka asosan yog‘ochdan yasaladi va uchburchak shaklga ega. Asbobning bo‘yi turlicha bo‘lishi mumkin: kichiklari yuqori oktava uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, yiriklari pastroq va chuqurroq tovush hosil qiladi. Simlar odatda po‘lat simdan yoki boshqa metallardan tayyorlanadi. Ba’zi balalaykalar uch simdan iborat bo‘lsa, boshqalarida to‘rtta va hatto beshta sim ham bo‘lishi mumkin.

Ijro uslubi

Balalayka simlari barmoqlar yoki plectrum (pichoqcha) yordamida chalib ijro etiladi. Balalayka chalish texnikasi ko‘p qirralidir: tez aralash chalinishi, akkordlar va alohida melodiyalarni ijro etish mumkin. Ko‘pincha balalayka xalq qo‘shiqlarini, raqs musiqa va dostonlarni yangratishda ishlatiladi.

Madaniy ahamiyati

Balalayka dunyoda Rus madaniyatining eng mashhur ramzlaridan biri hisoblanadi. U ko‘plab xalq estradalarida, teatrlarda va konsertlarda qo‘llaniladi. Shuningdek, Rossiyada balalayka orkestrlari va ansambllari mavjud bo‘lib, ular xalq musiqasini saqlash va rivojlantirishga xizmat qiladi.

Xulosa

Balalayka — xalq musiqasining chuqur ildizlarga ega bo‘lgan va mumtoz cholg‘u asbobi. Bu asbob nafaqat musiqiy ifoda vositasi, balki badiiy va madaniy meros hisoblanadi. Balalaykaning noyob tovushi va shakli uni butun dunyo musiqasevarlari orasida mashhur qildi.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz