BAHOIYLIK



BAHOIYLIK, bahoiyya — diniy-siyosiy oqim. 19-asr o’rtalarida Erondagi bobiylik harakatining davomi sifatida Iroqda vujudga kelgan. Asoschisi Bahoullo. U insoniyat uchun yagona din, iqtisodiyot va davlat zarur degan g’oyalarni ilgari suradi. Bahoullo fikricha, mavjud dinlarni yo’qotishning hojati yo’q, ularni qandaydir bir nuqsonsiz ta’limot asosida birlashtirish lozim. Aslida hamma dinlar yaxshi, faqat ularni ortiqcha aqida va urf-odatlardan tozalash kerak. Muhimi — Xudoni sevish kerak, chunki muhabbat taraqqiyotning sharti va koinot qonunidir. 1979 yilda Eronda Islom inqilobidan so’ng bu ta’limotning o’plab rahnamolari qatl etildi. Bahoiylar Osiyoning ba’zi mamlakatlarida ham bor. Bahoiylarning ko’pchiligi Yevropa va Amerikada, asosiy markazlari Germaniya, AQSh, Panamada. Markaziy qarorgohi Xayfa (Isroil) shahrida. O’zbekistonda bahoiylarning ro’yxatdan o’tgan 3 ta jamoasi bor (1998). Ular Toshkent, Samarqand, Navoiy shahahrlaridadir. O’z an’anaviy bayramlarini o’tkazadilar, Xanfa shahriga ziyoratga borib turadilar.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Bahoiylik — bu diniy e'tiqod va hayot tarzidir, u XIX asrda Eron hududida Bobiylik harakatidan keyin vujudga kelgan. Bahoiy dinining asoschisi Bahou’llo (Baha’u’llah) hisoblanadi. U o‘zining ta’limotlari orqali insoniyatning birligi, adolat, tinchlik va ma’naviy taraqqiyot g‘oyalarini keng yoygan.

Bahoiylikning asosiy tamoyillari quyidagilar:

  1. Insoniyatning birligi: Bahoiylik barcha insonlarning aslida bir xil ekanligini, irq, millat, din yoki madaniyat farqlari bo‘lishiga qaramay, barchasi bir oilaning farzandlari ekanini ta’kidlaydi.

  2. Dinlarning asosiy birlikligi: Bahoiylik dinlarni bir-biri bilan bog‘liq, biri ikkinchisining davomchisi deb hisoblaydi. Bahou’llo barcha barcha ishonchli dinlarning ruhi va hikmatini namoyon etgan deb qaraydi.

  3. Tinchlik va birgalikda yashash: Bahoiylar tinchlikni va har xil xalqlar o‘rtasidagi o‘zaro hurmatni targ‘ib qiladi. Ular urush va fitnalarni tugatish uchun barcha insonlar do‘stona munosabatda bo‘lishi kerak deb hisoblaydi.

  4. Jinslar tengligi: Erkaklar va ayollar bir xil huquqlarga ega ekanligi Bahoiylik ta’limotining muhim qismi hisoblanadi.

  5. Ilm va ma’rifatning qadri: Bilim olish va ilm-fanni rivojlantirish har bir inson uchun muhim deb topiladi.

  6. Oilaviy qadriyatlar: Oila muhim institut sifatida ko‘riladi, uning mustahkamligi uchun tarbiya va ta’lim asosiy ahamiyatga ega.

Bahoiy dinida 9-bosh raqamiga (to‘qqizlik) katta e‘tiqod bor; masalan, Bahoiylar ibodatxonalarini "Mashriq-ol-Anvar" (Nur Sohibasi) deb atashadi, ular to‘qqiz qirrali va markazida ochiq maydon bo‘ladi.

Bahoiylik qoidalari va marosimlari o‘ziga xos xususiyatlarga ega, biroq ularning asosiy maqsadi har bir odamning qalbi va ruhini rivojlantirishdir.

Bahoiy jamoalari butun dunyo bo‘ylab tarqalgan bo‘lib, ayniqsa Yevropa, Shimoliy Amerika, Osiyo va boshqa mintaqalarda faoldir.

Bahoiylik insonlar va jamiyatlar o‘rtasida hamjihatlik, hurmat va hamkorlikni kuchaytirish orqali insoniyat taraqqiyotiga hissa qo‘shishni maqsad qilgan diniy ta’limotdir.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz