BADIK



BADIK — folklor janri. Gul, gulafshon, ko’ch-ko’ch deb ham yuritiladi. Kishi tanasiga qizilcha, eshak-yem va boshqa toshmalar toshganda, go’yo ularni “daf etish” uchun badikxon (badik aytuvchi) lar tomonidan ijro etilgan. Turkiy xalqlarda uchraydi. Asosan, badikxon bilan go’yo bemor tanasiga joylashib olgan “yovuz ruh” o’rtasidagi keskin kurashni aks ettiradi. Badik izchil shaklga ega bo’ladi, hajmi turlicha, keskin buyruq ohangi bilan ijro etiladi. Badikning tili va badiiyifodaviy xususiyatlari xalq so’z san’ati hodisasi sifatida o’rganiladi.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Badik haqida ma’lumot

Badik — ko‘p hollarda Yangi Gvineya va uning atrofidagi orollarda yashovchi mahalliy aholi tomonidan ishlatiladigan an’anaviy pichoq yoki qilich turidir. U ko‘pincha o‘simlik yoki hayvon terilarini kesish, ov qilish, jang qilish kabi turli maqsadlarda qo‘llaniladi. Badikning shakli, o‘lchami va bezaklari xalqlarning madaniyati va urf-odatlariga qarab farqlanadi.

Tarixi va kelib chiqishi

Badik asosan Timor, Malayziya, Indoneziya va Yangi Gvineya hududlarida keng tarqalgan. U qadim zamonlardan beri mahalliy jamiyatlarda asbob sifatida bo‘lib, ba’zan diniy va marosimlarda ham ishlatilgan. O‘tmishda badiklar ko‘proq qo‘l bilan ishlab chiqarilgan bo‘lsa, hozirgi kunda ularni ishlab chiqarish usullari ancha takomillashgan.

Badikning tuzilishi

Badikning asosiy qismi — pichoqlardir. Pichoqning qalinligi, uzunligi va shakli turlicha bo‘ladi. U odatda metall yoki ostonala materiallardan yasaladi. Qo‘l ushlagichi yog‘och, suyak yoki boshqa tabiiy materiallardan tayyorlanadi va ko‘pincha bezaklar bilan bezatiladi. Ba'zi badiklarda ustki qismida yog‘dirish yoki naqshlar bo‘lishi mumkin.

Madaniy ahamiyati

Mahalliy aholilar orasida badik nafaqat kundalik qo‘l asbobi, balki ijtimoiy maqom va meros belgisi hisoblanadi. Masalan, ba’zi jamiyatlarda yosh yigitlar badik olib yurganida ular voyaga yetganligi va jamiyatdagi o‘z rolini anglashlari mumkin. Shu sababli badikni sovg‘a sifatida ham berish odat tusiga kirgan.

Zamonaviy qo‘llanilishi

Bugungi kunda badik ko‘proq suvenir yoki kolleksiya uchun ishlatiladi. Turistik hududlarda mahalliy hunarmandlar badiklarni bezakli va o‘ziga xos qilib tayyorlashadi. Lekin ba’zi joylarda bu pichoq hali ham ovchilik va qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladi.

Xulosa

Badik — o‘zining o‘ziga xos dizayni, tarixi va madaniy ahamiyati bilan ko‘p xalqlarning an’analari va hayot tarzining ajralmas qismidir. U nafaqat vosita, balki qadriyatlar va insonlar o‘rtasidagi rishtalarni ifodalovchi belgi hisoblanadi.

Agar sizga badikning aniq bir turi yoki uning ishlatilishi haqida qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin!



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz