Badiiy asar pafosi

Pafos -(yun. „hissiyot“, „ehtiros“, „iztirob“)yozuvchini maftun etgan va butun asarga singib ketgan, undagi badiiy tasvirning yoʻnalishini belgilab beradigan joʻshqin tuygʻu, gʻoya, his-hayajondir. Pafos adabiy asarda badiiy gʻoyaning ehtiros bilangʻoyat tasirchan, oʻquvchini hayrat valarzaga solar darajada ifoda etilishi boʻlib, adib unda oʻz nuqtayi nazari va qarasglarini yashirmaydi. Asar pafosi oʻquvchining oʻz nuqtayi nazarini aniq belgilab olishga ham koʻmak beradi.

Badiy gʻoya

Gʻoya-asarlarning tasvir abyekti ustidan chiqarilgan „hukm“, yaʼni hayot hodisalari haqida kishilarning tasavvurlari va oʻsha hodisalarga munosabatlarini ifodalagan tafakkurlaridir. Badiy gʻoya asarda tasvirlangan hodisa, yuygʻu, qahramonlar xarakteri, ruhuyati, xatti-harakati va taqdiridankelib chiqadigan fikr boʻlib, kitobxon qalbida tugʻilgan his-hayajon oʻylari, adib oʻz oldiga qoʻygan badiiy niyatning amaliyotdagisamarasidir.

Manbalar

N.Karimov va boshqa. AdabiyotT:Maʼnaviyat,2002 234-bet.

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Badiiy asar pafosi — bu adabiyotshunoslikda ishlatiladigan atama bo‘lib, badiiy matnning yuqumli, ta'sirchan va hissiy kuchga ega bo‘lgan qismi yoki pardasini anglatadi. Pafos so‘zi yunoncha "pathos" dan kelib chiqqan bo‘lib, u hissiyot, teatrda tomoshabinlarning ruhiy holatini kuchaytirish maqsadida yaratiladigan ta'sir va ohangni ifodalaydi.

Badiiy asar pafosi — asarning muhim hissiy kulminatsiyasi, ya’ni o‘quvchini chuqur ta'sirlantiradigan, qahramonlarning his-tuyg‘ulari, voqealarning cho‘qqi nuqtasi aks ettirilgan qismi hisoblanadi. Bu yerda muallif hayajon, shijoat, g‘azab, quvonch, achchiqlanish kabi kuchli tuyg‘ularni jo‘natib, o‘quvchi qalbiga ta'sir o‘tkazadi. Pafos yordamida voqea va qahramonlar holatining dolzarbligi oshiriladi, asarga yanada chuqurlik va mazmuniy kenglik beriladi.

Masalan, epik dostonlardagi qahramonlarning tantanasi yoki qahramonlik harakatlari, drama asarlaridagi dramatik sahnalar — bularning barchasi pafosning namunalari sanaladi. Pafos shuningdek, she'riyatda ham keng qo‘llaniladi — shoir o‘z his-tuyg‘ularini kuchaytirib, o‘quvchining yuragiga yetkazadi.

Qisqasi, badiiy asar pafosi — bu asarni jonlantiruvchi, hissiyotga boy qiluvchi, o‘quvchini voqeaga chuqurroq kirishga undovchi adabiy vosita yoki elementdir.