AUSKULTASIYA

AUSKULTASIYA (lotincha auscultatioeshitish) — ichki a’zolarda yuzaga keladigan tovushlarni eshitib, ular faoliyatini va holatini tekshirish usuli. Masalan, yurak urishini eshitib, uning sog’ yoki kasalligini aniqlash. Auskultasiyada badanning tegishli qismiga shifokor quloq tutadi (bevosita Auskultasiya) yoki maxsus asboblar (stetoskop, fonendoskop yoki stetofonendoskop) qo’yib eshitib ko’radi (bilvosita Auskultasiya). Auskultasiya tibbiyot amaliyotida yurak, o’pka, qon tomir kasalliklarini, shuningdek qon bosimini aniqlashda muhim diagnostik ahamiyatga ega.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Auskultatsiya – bu tibbiyotda bemorning tanasidan chiqadigan ichki shovqinlarni stetoskop yordamida tinglash usulidir. Bu usul yordamida yurak, o‘pka, oshqozon va boshqa ichki a‘zolarning holati haqida ma'lumot olinadi. Auskultatsiya diagnostikaning muhim bo‘limlaridan biri hisoblanadi.

Auskultatsiyaning maqsadi

Auskultatsiya yordamida shovqin, nafas olish tovushlari, yurak urishlari, ichak peristaltikasi va boshqa ichki organlar faoliyatidagi o‘zgarishlar aniqlanadi. Bu shovqinlarning nomutanosibligi kasalliklarni, yaxshilanish yoki yomonlashishni kuzatishda yordam beradi.

Auskultatsiya qilingan sohalar

Yurak: Yurak urishining ritm va tovushlarini eshitish, shovqinlar (murmur) paydo bo‘lishi yoki yo‘qligini aniqlash.
O‘pka va nafas yo‘llari: Nafas olish va nafas chiqarish vaqtida chiqadigan tovushlar, masalan, xirrillash, qashqirlash yoki yengil tovushlarni eshitish.
Chang‘ ichak: Ichak harakatlari natijasida hosil bo‘ladigan shovqinlar.
Qon tomirlari: Qon oqishidagi o‘zgarishlar va shovqinlarni aniqlash.

Auskultatsiya qanday o‘tkaziladi?

Bemor tinch holatda, yotgan yoki o‘tirgan holda bo‘ladi.
Stetoskopning membranasini yoki piyozchasini tegishli joyga qo‘yish orqali shovqinlar eshitiladi.
Tovushlar aniq tinglanishi uchun bemorning terisi toza va quruq bo‘lishi kerak.
Nafas olish va chiqarishni, yurak urishlarini bir necha joyda eshitish talab qilinadi.

Auskultatsiyaning ahamiyati

Auskultatsiya yordamida ko‘plab kasalliklar dastlabki bosqichda aniqlanishi mumkin. Misol uchun:

Yurak shovqinlari yurak kasalliklarining belgisi bo‘lishi mumkin.
O‘pka xiralashuvi, to‘yinganligi yoki yallig‘lanish holatlari shu yo‘l bilan aniqlanadi.
Ichak va ovqat hazm qilish tizimi kasalliklarida ichak tovushlarining o‘zgarishi kuzatiladi.

Xulosa

Auskultatsiya – surunkali va jiddiy kasalliklarni aniqlashda, ularning bosqichini baholashda, shuningdek, davolash samaradorligini nazorat qilishda muhim bo‘lgan klinik tekshiruv usulidir. Har bir shifokor uchun bilim va tajriba asosida amalga oshiriladigan sondagi eng sodda va samarali diagnostika vositalaridan biridir.