Akustik koʻzgu
Akustik koʻzgu — tushayotgan tovush toʻlqini uzunligidan chiziqli oʻlchamlari bir necha marta katta boʻlgan silliq yuzali tovush kaytargich. Mas, dengiz sathi, imorat devori va boshqa Sirtdagi gʻadir-budurliklarning chiziqli oʻlchamlari tushayotgan tovush toʻlqini uzunligining 1Gʻ20 qisminigina tashkil etadigan Akustik koʻzgu silliq koʻzgu deyiladi. Ta-kroriyligi (chastotasi) 500 gs dan yuqori boʻlgan tovush toʻlqinlari qaytargichning oʻlchami 2x2 m boʻlishi kerak. Tovush toʻlqinining tarqalish yoʻnalishini oʻzgartirish uchun yassi Akustik koʻzgu dan, parallel tovush toʻlqinlarini bir nuqtaga toʻplash (yoki yoyish) uchun paraboloid Akustik koʻzgu dan, bir nuqtadan chiqqan tovush toʻlqinlarini 280ikkinchi bir nuqtaga toʻplash uchun el-lipsoid Akustik koʻzgu dan foydalaniladi. Akustik koʻzgu kurilish akustikasi, ultratovushlarni ilmiy tekshirish, texnika, tibbiyot va boshqa sohalarda ishlatiladi.
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Akustik koʻzgu — bu ovoz to‘lqinlarini ma’lum bir yo‘nalishga jamlash yoki aks ettirish uchun ishlatiladigan maxsus qurilma yoki struktura. U akustik sohada, ya’ni ovoz va tovushlarni o‘rganish va boshqarish bilan shug‘ullanuvchi texnologiyalarda qo‘llaniladi.
Akustik koʻzgu haqida batafsil ma’lumot
Ta’rif:
Akustik koʻzgu — ovoz to‘lqinlarini aniq bir nuqtaga yoki yo‘nalishga yo‘naltirish uchun mo‘ljallangan yuzalar yoki strukturalar. Ularning vazifasi ovozning tarqalishini boshqarish, signal kuchini oshirish, shovqinni kamaytirish yoki ovozni ma’lum bir yo‘nalishda konsentratsiyalashdir.
Qanday ishlaydi?
Ovoz to‘lqinlari ham yorug‘lik singari aks ettirilishi mumkin. Akustik koʻzgu sirtlariga tegmayotgan ovoz to‘lqinlarini refleksiya qilib, ularni kerakli yo‘nalishga yo‘naltiradi. Ko‘pgina hollarda bu ko‘zgular konkav (ichiga egri) yoki parabolik shaklda bo‘ladi, bu shakl ovozni markazida joylashgan nuqtaga jamlash imkonini beradi.
Akustik koʻzgu turlari va qo‘llanilishi:
-
Parabolik akustik koʻzgu:
- Bu parabolik sirt bo‘lib, undagi aks ettirilgan ovoz to‘lqinlari fokus deb ataladigan bir nuqtada yig‘iladi.
- Radioaloqa, arxeologiya, tabiatni kuzatish, masalan, qushlarning ovozini uzoqdan eshitish uchun ishlatiladi.
-
Konsert zallari va teatrlardagi akustika boshqaruvi:
- Akustik koʻzgu yoki ohangni aks ettiruvchi maxsus panellar va sirtlar ovoz sifatini yaxshilash, tinglovchilar tomonidan ovozning aniq va tiniq eshitilishini ta’minlash uchun qo‘llaniladi.
-
Akustik lentalar va mikrofonda qo‘llanilishi:
- Mikrofonda ovoz manbasidan kelayotgan tovushni yaxshiroq ushlash uchun parabolik yoki boshqa shakldagi akustik koʻzgu yordamida ovoz to‘lqinlarini qaratib olish mumkin.
-
Shovqinni kamaytirish:
- Ba’zi qurilmalarda akustik ko‘zgular tovushni kerakli yo‘nalishda aks ettirib, keraksiz shovqinlarni kamaytiradi.
Misollar:
- Parabolik antennalar — radio to‘lqinlarini jamlashda va qabul qilishda ishlatiladi, bu ham akustik ko‘zgularga o‘xshaydi, faqat elektromagnit to‘lqinlar uchun.
- Tabiatni tomosha qiluvchi asboblar — masalan, parabolik eshitish asboblari orqali uzoqdan hayvonlarning ovozini eshitish mumkin.
- Teatr va konsert zallari — ovozning bir tekis tarqalishini taʼminlash uchun devor yoki shiftlarda maxsus aks ettiruvchi yuzalar qo‘llaniladi.
Xulosa:
Akustik koʻzgu — ovoz to‘lqinlarini ma’lum bir yo‘nalishga jamlash va kuchaytirish uchun ishlatiladigan samarali vosita hisoblanadi. Ular tovush signallarini yaxshilash, shovqinni kamaytirish va muhim ma’lumotlarni aniqlik bilan eshitishga yordam beradi. Turli sohalarda, ayniqsa, akustik nazorat, tadqiqot va aloqa tizimlarida keng qo‘llaniladi.