AKTINIY
AKTINIY (lotincha actinium, Yunoncha aktinos — nur), Asosan — Mendeleyev davriy sistemasining III guruhiga mansub kimyoviy radioaktiv element. Tartib raqami 89, at.m. 227, 0278; yer po’stining otirlik jihatdan qismini tashkil etadi, 1899 yilda frantsuz kimyogari A. Debern uran rudasi chiqindilarini nurlantirish paytida kashf etgan. Uning 10 izotopi ma’lum: As2 (yarim yemirilish davri 21,8 yil), As228 (yarim yemirilish davri 6,13 soat), As225 (yarim yemirilish davri 10 kun). Aktiniy kumush rang metall; suyuqlanish temperaturasi 1040°, kimyoviy xossalari jihatidan lantanga o’xshaydi. U 3 valentli, havoda tez oksidlanadi, xlorid va nitrat kislotalarda eriydi. Toza Aktiniyni-yadroviy jarayonlar yordamida olish qulay. Radiyni atom reaktorida neytronlar yordamida nurlantirish yo’li bilan ko’p miqdorda Aktiniy olish mumkin.
Manba
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi
TELEGRAM XIZMATLAR
Kanal va guruhlar uchun o'zbek obunachilar
Kanalga o'tish
Uzpedia.uz