Ahmadshoh durroniy





Ahmadshoh durroniy (taxminan 1721 — 1773) — afgʻon davlat arbobi va sarkarda, mustaqil afgʻon davlati asos-chisi, shoir. Afgʻonlarning durroniy qabilasining sadozay urugʻidan. 1738 y. Eron shohi Nodirshoh Afshar xizma-tiga kirgan. 1747 y. Nodirshoh vafot etgach, A. D. Eron armiyasidagi afgʻon qoʻshinlarini Afgʻonistonga olib ket-gan. 1747 y. Afganistan shohi deb e’lon qilingan. Oʻz hukmronligi ostiga barcha afgʻon qabilalari hamda xonlariii bir-lashtirib, ularni turli sovgʻalar, yerlar, mansablar bilan oʻziga tarafdor qilib olgan. Hindiston, Eron va Jan. Tur-kistonga qator harbiy yurishlar uyush-tirib, Panjob (1748 — 51), Kashmir (1752), Sirxind va Sind (1757), Balu-jiston (1750), Seyiston (1754), Xuro-son (1754) va Balxni (1752) bosib olgan. 1761 y. Panipat jangida marathalarni tor-mor keltirgan. Umrining soʻnggi dav-rida sikhlar bilan uncha muvaffaqiyatli boʻlmagan urushlar olib borgan.A. D. 17- a. afgon she’riyatining da-vomchisi sifatida pashtu tilida lirik she’rlar yaratgan. 1940 y. Kobulda A. D.ning 3000 baytdan iborat devoni nashr etildi. A. D. devonining koʻlyozmalaridan biri Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida saqlanadi.



Adabiyotlar











uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Ahmadshoh Durroniy (to‘liq ismi: Ahmadshoh Muhib Durron) — O‘rta asrlarda yashagan mashhur tarixchi, siyosatchi va davlat arbobi. U Durroniylar sulolasining a’zosi bo‘lib, ayniqsa, Afg‘oniston va unga yaqin hududlardagi tarixiy voqealarni yoritishda muhim shaxs hisoblanadi.

Ahmadshoh Durroniy 18-asrda yashagan va u afg‘on milliy davlatini tashkil etishda muhim rol o‘ynagan. U o‘z davrida siyosiy va harbiy yetakchi sifatida tanilgan. Durroniylar sulolasi Afg‘onistonning zamonaviy tarixi uchun poydevor yaratgan va Ahmadshoh ularning eng nufuzli hukmdori hisoblanadi.

Tarixiy manbalarda Ahmadshoh Durroniy Afg‘onistonni birlashtirish va mustaqil davlat sifatida shakllantirish uchun ko‘plab harbiy yurishlar va siyosiy shartnomalar tuzgan. U o‘z sulolasining hokimiyatini mustahkamlashga harakat qilgan, shuningdek, arab va fors tarixiy an’analarini davom ettirgan.

Ahmadshoh Durroniy haqida ma’lumotlar ko‘plab tarixiy asarlarda uchraydi, ularning ayrimlari afg‘on xalqining milliy birdamligi va mustaqilligi uchun kurashga bag‘ishlangan.

Umuman olganda, Ahmadshoh Durroniy afg‘on tarixida muhim ro‘l o‘ynagan shaxs bo‘lib, uning faoliyati Afg‘onistonning siyosiy va madaniy hayotiga katta ta’sir ko‘rsatgan. Agar sizga uning hayoti, davri yoki sulola haqida yanada batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz