Aheylite

Ahelit (Fe Zn) Al [(O H) |(P O ) ] ·4 (H O) — fosfatlar sinfiga kiruvchi noyob mineral. Rangi och koʻkdan och yashil ranggacha, triklinik singoniyada kiristallanadi . Ahelit 1984-yilda Xalqaro Mineralogiya Assotsiatsiyasining Yangi minerallar va mineral nomlar boʻyicha komissiyasi tomonidan turkuaz guruhining yangi minerali sifatida guruhga kiritilgan. Mineral Amerika Qoʻshma Shtatlari Geologik xizmatining iqtisodiy geologi Allen V. Xeyl (1918-2008) sharafiga nomlangan . Eugene Foord va Jozef Taggart birgalikda kashf etgan.

Tarkibi

Turkuaz guruhi A B (PO ) (PO OH) (OH) ·4H O ning asosiy formulasiga ega. Bu guruh yana beshta mineralni oʻz ichiga oladi. Ahelitga qoʻshimcha ravishda: planerit, firuza, faustit, xalkosiderit va nomaʼlum Fe -Fe analogi. Aheylit bu guruhda A-saytda Fe dominantligi bilan ajralib turadi. Ideal ahelit Fe Al (PO ) (OH) ·4H O formulasiga ega. Uning rangi och koʻk yoki yashil. Turkuaz oilasida koʻk rang Fe boʻlmaganda Cu ning oktaedral koordinatsiyasidan kelib chiqadi .

Hosil boʻlishi

Mineral Bali Lo prospektidan, Gʻarbiy Avstraliya va Les Montmins konida, Auvergne Fransiyadanda topilgan . Mineral varissit, vivianit, vallit, kassiterit, sfalerit, pirit va kvarts bilan bogʻliq boʻlgan qalay konida gidrotermal jarayonda hosil boʻladi .

Xususiyatlari

Mineral bir-biriga yopishgan yarim sharlar va sharlarning izolyatsiyalangan massasi sifatida uchratilgan. U shishasimon yaltiroqlikka ega. Qattiqligi taxminan 5-5,5, solishtirma ogʻirligi esa 2,84 ni tashkil qiladi. Optik xususiyatlai nozik yoriqlarga ega rangi koʻk, yashildan koʻk-yashil ranggacha, chizigʻning rangi oqdan yashil-oq ranggacha, jilosiz yorqinlikka ega.

Manba

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Aheylit — temir sulfat minerallari guruhiga kiruvchi kam uchraydigan minerallardan biridir. U asosan temirning o‘ziga xos sulfat birikmasi bo‘lib, kimyoviy formulasi Fe^2+Fe^3+_2(SO_4)_4·22H_2O shaklida ifodalanadi. Aheylit odatda ko‘k-yashil ranglarda bo‘ladi va kristallari o‘q shaklida yoki kichik tosh tale qismida rivojlangan bo‘ladi.

Tabiatda uchrashi

Aheylit asosan sulfat minerallar hududlarida, ayniqsa kislotali geokimyoviy sharoitlarda paydo bo‘ladi. Ko‘pincha u temir zaharlari qazish joylarida va gidrotermal o‘zgarish jarayonlarida hosil bo‘ladi. Mineral uchun nam sharoit muhim ahamiyatga ega, chunki u suv molekulalarini o‘z ichiga oladi (gidratlangan mineral).

Kimyoviy va fizik xususiyatlari:

Kimyoviy formula: Fe^2+Fe^3+_2(SO_4)_4·22H_2O
Rang: ko‘k-yashil, moviy
Kristallari: monoklinik yoki tetrahidral tizimlarda rivojlanishi mumkin
Shaffoflik: shaffof yoki yarim shaffof
Qattiqligi: taxminan 2-3 Mohs shkala bo‘yicha (yumshoq mineral)
O‘tuvchanligi: yengil
Yengil eroziyaga moyilligi bor

Foydalanish sohasi

Aheylit asosan minerallarni o‘rganishda, geologik tadqiqotlarda va mineralogiyada ahamiyatga ega. Temir sulfatlarning murakkab shakli bo‘lishi sababli u kimyo va materialshunoslik sohalarida ilmiy izlanishlar uchun qiziqarli obekt hisoblanadi. Lekin tijorat maqsadida keng qo‘llanilmaydi.

Qiziqarli faktlar

Aheylit nomi Amerika qit’asidagi Aheylit vodiysining nomidan olingan, u yerda birinchi marta topilgan.
Mineral temir sulfatlarning boshqa shakllariga nisbatan kamroq tarqalgan.
Aheylit ko‘pincha boshqa sulfat minerallari bilan birga topiladi, masalan, cüstit yoki kopperit.

Umuman olganda, aheylit — noyob va tabiatda kam uchraydigan minerallardan bo‘lib, soha mutaxassislari uchun ilmiy ahamiyatga ega va geologik jarayonlarni chuqurroq tushunishga yordam beradi.