AGGLYUTINATIV TILLAR



AGGLYUTINATIV TILLAR (lotincha agglutino — qo’shilish) — so’z o’zagi yoki negiziga qo’shimchalar qo’shilishi (ulanishi) natijasida yangi so’zlar hosil bo’luvchi tillar. Agglyutinativ tillarda so’zning o’zak yoki asosini o’zgartmagan holda qo’shimchalar qo’shish bilan ma’lum so’z va shakl yasaladi, har bir qo’shimcha muayyan ma’no va vazifa bilan qatnashadi. Masalan, uchuvchilarimizga. Turkiy til (xususan, o’zbek tili), fin-ugor tillari Agglyutinativ tillar hisoblanadi.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Agglutinativ tillar — bu tillarning grammatik tizimi grammatik maʼnolarni ifodalashda soʻzga affikslar (qoʻshimchalar) ketma-ketligi yordamida aniq bir qoidaga muvofiq biriktiriladigan tillardir. Shu tariqa, har bir qoʻshimcha soʻz tarkibida aniq bitta grammatik maʼnoni egallaydi. Bu tillarda soʻz hosil qilish va grammatik kategoriyalarni ifodalash jarayoni ko‘pincha affikslarning qo‘shilishi orqali amalga oshiriladi.

Agglutinativ tillarning xususiyatlari:

  1. Ko‘p affiksli so‘z shakllanishi: So‘zlar bir yoki bir nechta qo‘shimchalar yordamida hosil qilinadi, va har bir qo‘shimcha qatnashgan grammatik maʼnoni aniq belgilaydi.
  2. Har bir affiks aniq maʼnoga ega: Affikslar bir-biriga aralashmaydi va maʼnoni birlashtirib ifodalamaydi, balki har biri alohida birikma sifatida saqlanadi.
  3. Qoidalilik: Affikslarni biriktirish aniq va qatʼiy qoidalarga asoslangan.
  4. So‘z tarkibidagi elementlar farqlanadi: Affikslar o‘zaro aralashmaydi va har qanday qo‘shimchaning chegarasi aniq bo‘ladi.

Misollar

Bu til turlariga o‘zbek tili, turk tili, yunon tili, yapon tili va boshqa tillar kiradi. Masalan, o‘zbek tilida:

Agglutinativ tillarning o‘rni

Agglutinativ tillar dunyoda keng tarqalgan va ko‘plab tillar shu turaiga kiradi. Bu tillarning grammatikasi aniq va tushunarli bo‘lgani uchun ularni o‘rganishda affikslar tizimiga eʼtibor qaratiladi.

Xulosa

Agglutinativ tillar grammatik qurilishi jihatidan o‘ziga xos bo‘lib, ular so‘zlarni hosil qilishda va grammatik maʼnolarni ifodalashda affikslarni ketma-ket va alohida maʼnoda ishlatishga asoslangan. O‘zbek tili ham aynan shunday tillar qatoriga kiradi.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz