Sun'iy intellekt javobi:

Advayta Vedanta — hind falsafasining eng mashhur va chuqur oqimlaridan biri bo‘lib, uning asoschisi sifatida Shankara Acharya (Adi Shankara) qayd etiladi. Bu falsafa Advaitha yoki Advaita (sanskrit tilida «ikki emas», «birlashganlik») so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, uning asosiy g‘oyasi butun mavjudotdagi fundamental birlik, ya’ni yagona Real Haqiqat borligidir.

Advayta Vedantaning asosiy ta’riflari va tamoyillari:

1. Monizm va birlik tushunchasi: Advayta Vedantaga ko‘ra, butun olam va barcha mavjudot bitta Haqiqatdan, ya’ni Brahmandan tashkil topgan. Bu Haqiqat — Brahman, u mutlaq, o‘zgarmas, abadiy, cheksiz va shartlarsiz mavjuddir. Brahman — bu mutlaq Ong yoki Absolute Reality.

2. Maya (ilizyon) tushunchasi: Ramziy ravishda olganda, dunyo bizga ko‘rinadigan shaklda mustaqil ravishda mavjud emas deb hisoblanadi. U — «Maya» deb ataluvchi illyuziya yoki obmanlashuv, ya’ni dunyo ko‘zga ko‘rinadigan, turli shakl, rang, shakllarga ega bo‘lishiga qaramay, aslida u o‘z yagona manbasidan — Brahmandan ajralmagan. Maya tufayli inson o‘zini jismoniy tanadan, fikrlaridan, his-tuyg‘ularidan ajratib yuboradi va dunyoni haqiqat deb qabul qiladi.

3. Atman — Brahman: Advayta Vedanta nihoyat darajada Atman (shaxsiy yo‘qotilmas Ruh yoki Shaxs) va Brahman (universal Ruh yoki Absolute) bir-biridan farq qilmasligini ta’kidlaydi. «Atman Brahman» degan g‘oya, ya’ni shaxsiy Ruh va hamma narsaning asl manbasi bo‘lgan Absolyut ong bir xil ekanligini anglatadi. Bu birlikni anglash — mukammal ozodlik va haqiqiy bilimga erishish yo‘lidir.

4. Moksha (ozodlik) tushunchasi: Advayta Vedanta asosida insonning asosiy maqsadi — «Moksha», ya’ni azob-uqubatlardan, qaytalanadigan tug‘ilish va o‘lim aylanasidan ozod bo‘lishdir. Bu maqomga Atmanning haqiqiy tabiatini anglash, o‘zini Brahmandan alohida emas, balki uning o‘zi ekanligini tushunish orqali erishiladi.

Advayta Vedantaning ta’siri:

• Advayta Vedanta Hindiston falsafasi, adabiyoti va diniy-iymon tizimlariga chuqur ta’sir qilgan.
• Ushbu falsafa birlashtiruvchi va universal haqiqatni targ‘ib qilgani sababli, ko‘plab zamonaviy ruhiy oqimlar va hatto G‘arb falsafasiga ham ta’sir ko‘rsatgan.
• Shankara Acharya ushbu ta’limlarni targ‘ib qilish maqsadida ko‘plab asarlar yozgan, monastirlar ochgan.

Xulosa:

Advayta Vedanta — bu dunyo haqidagi chuqur falsafiy qarash bo‘lib, u barchaning asosiy mohiyati yagona va o‘zgarmas Haqiqat ekanligini ta’kidlaydi. Bu yo‘nalish shaxsiy ruhning universal Ruh bilan birligini anglab, illyuziya va ajratilish hissiyotidan qutulishni maqsad qiladi. Advayta Vedanta qayta tug‘ilish aylanasidan ozodlikka, haqiqiy bilimga va o‘z-o‘zini anglashga intiluvchi insoniyat uchun muhim ruhi yo‘ldir.