Abulqosim madrasasi






Abulqosim (Eshon) madrasasi  — Toshkentdagi me’moriy yodgorlik. Madrasa, masjid va xonaqohdan iborat. Qurdirgan shayx nomi bilan atalgan. Eng eski binosi — xonaqoi Moʻyi Muborak 1820-yil bunyod etilgan, 1850-yil madrasa qurilgan. Dastlab bir qavatli boʻlgan. Madrasa chortoq tarhli (55×46 metr), hovlisi (22×28 metr) atrofida miyonsaroy, darsxona, masjid, toʻrda Moʻyi Muborak xonaqohi (6,1×6,1 metr) joylashgan. Hovliga old va orqa tomonidagi peshtoq orqali kiriladi. Binoni bezashda asosiy eʼtibor bosh tarziga qaratilgan boʻlib, peshtoqning (balandligi 16 m) ikki yonida guldasta-minoralar qad koʻtargan. Ularning tepa qismi gumbazli mezanalar bilan yakunlangan. Darsxona, maktabxona (murabba tarhli — 6,12×6,12 metr), ikki qavatli hujralardan iborat. Madrasa oldidagi hovuz, keyinchalik qurilgan hammom 1940-yillarda buzilgan. Madrasa eshiklarini oʻratepalik Usta Hasanboy oʻyma naqsh bilan bezagan. Taʼmirlashda A. Solihov, X. Nishonov, O. Polvonovlar qatnashgan (1979). Madrasada Abdulla Qodiriy oʻqigan. 1983-yildan Oʻzbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish jamiyatining Toshkent boʻlimi joylashgan.



Manbalar




Adabiyotlar















uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Abulqosim madrasasi — O‘zbekistonning qadimiy va tarixiy madaniy yodgorliklaridan biri hisoblanadi. Madrasalar O‘rta asrlarda musulmon olimlari va talabalari uchun diniy, ilmiy va madaniy ta’lim berish muassasasi bo‘lgan. Abulqosim madrasasi aynan shu maqsadda qurilgan va qadimiy O‘zbekistonning ilm-ma’rifat maskanlaridan biri sifatida tanilgan.

Abulqosim madrasasi haqida batafsil ma’lumot:

  1. Tarixi va Qurilishi
    Abulqosim madrasasi O‘rta asrlarning o‘rta paytlarida qurilgan. Uning aniq qurilish sanasi va asoschisi haqida tarixiy manbalarda turlicha ma’lumotlar mavjud. Odatda, bu madrasalar amirlar yoki boy savdogarlar tomonidan moliyalashtirilgan, ularning maqsadi diniy bilimlarni yoyish va yoshlarga ilm o‘rgatish edi.

  2. Arxitektura uslubi
    O‘zbekistondagi madrasalar kabi, Abulqosim madrasasi ham an’anaviy islomiy me’morchilik elementlariga ega — aylanma hovli, o‘quv xonalari, yirik darvozalar va mo‘’jaz bezaklardan iborat. Madrasaning devorlari ko‘pincha g‘isht va mavzoley bezaklari bilan bezatilgan bo‘ladi. Bunday madrasalar Samarqand, Buxoro, Xiva kabi shaharlarning tarixiy markazlarida ko‘p uchraydi.

  3. Madrasaning ahamiyati
    Abulqosim madrasasi o‘z davrida ilm-fan, din va falsafa sohalarida katta ta’sir ko‘rsatgan. Bu yerda turli fanlar, jumladan, fiqh (Islom huquqi), tafsir (Qur’on sharhi), hadis, til va mantiq kabi fanlar o‘qitilgan. Bu madrasadan ko‘plab ma’rifatparvar olimlar chiqqan.

  4. Hozirgi holati
    Ko‘plab tarixiy madrasalar singari, Abulqosim madrasasi ham zamon o‘tishi bilan tiklandi yoki restavratsiyadan o‘tkazildi. Ushbu madrasalarni saqlash va undagi madaniy merosni targ‘ib qilish hozirgi kunda ham O‘zbekiston hukumati va madaniyat muassasalari tomonidan katta e’tiborga olinmoqda.

  5. Madrasalarning O‘zbek madaniyatidagi roli
    Abulqosim madrasasi kabi madrasalar O‘zbekistonda diniy va dunyoviy bilimlarning rivojlanishiga asos bo‘lib xizmat qilgan. Ular nafaqat dini ta’lim, balki adabiyot, tarix va san’at rivojida muhim ahamiyat kasb etgan.

Agar siz Abulqosim madrasasi haqida yanada aniqroq tarixiy yoki geografik ma’lumotlarni bilmoqchi bo‘lsangiz, uning joylashuvi (qaysi shaharda yoki hududda ekanligi) haqida ma’lumot berishingiz mumkin. Shunda men yanada to‘liq va aniq ma’lumot tayyorlashim mumkin bo‘ladi.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz