Abul Aʼla Maududi
Abul Aʼla Maududi - Pokistonlik musulmon faylasuf, huquqshunos, tarixchi, jurnalist, faol va olim edi. Vilfred Kantuell Smit tomonidan „zamonaviy islomning eng tizimli mutafakkiri“ sifatida tasvirlangan, uning „Qur’onni oʻrganish, hadis, qonun, falsafa va tarix“ kabi koʻplab fanlarni qamrab olgan koʻplab asarlari urdu tilida yozilgan, ammo keyinchalik ingliz, arab, hind, bengal, tamil, telugu, kannada, birma, malayalam va boshqa koʻplab tillarga tarjima qilingan.
Manbalar
Havolalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Abul Aʼla Maududi (1903–1979) — hindistonlik (keyinchalik Pokiston fuqarosi) musulmon olimi, tafsirchi, islomiy faylasuf, siyosiy nazariyotchi va yozuvchi. U zamonaviy islomiy fikr va siyosatda muhim o‘rin tutgan shaxslardan biri hisoblanadi. Maududi islomiy jamiyat, davlat va qonunlarni zamonaviy dunyo kontekstida qayta talqin qilgan va ularning asosi sifatida Qurʼon va Sunnatni ko‘rgan.
Hayoti haqida qisqacha maʼlumot:
- Tug‘ilgan joyi: Dihli, Hindiston (hozirgi Hindiston hududi)
- Tug‘ilgan yili: 1903 yil
- Vafot etgan yili: 1979 yil
- Maududi o‘z diniy taʼlimini yoshligida boshladi, keyinchalik u ingliz tilidagi zamonaviy taʼlim tizimida ham o‘qidi.
- U 1941 yilda islomiy siyosiy harakat — Jamaat-e-Islami nomli partiyani asos solgan.
- Mustaqil Pokiston tuzilgandan so‘ng, Maududi islomiy davlat tizimini yaratish uchun kurashgan.
- Uning yozgan asarlari ko‘plab tillarga tarjima qilinib, butun dunyo musulmonlari orasida mashhur bo‘ldi.
Asarlari va taʼsiri:
- Maududi Qurʼonni zamonaviy til va fikr shaklida sharhlashga katta hissa qo‘shgan. Uning “Tafhim al-Qur'an” nomli Qurʼon sharhi islom olamida keng tarqalgan.
- U islomni faqat an’anaviy ibodatlar majmui emas, balki ijtimoiy, siyosiy va iqtisodiy tizim sifatida ko‘rgan.
- Maududi islomiy davlat nazariyasining asoschilaridan biri bo‘lib, uning fikrlariga ko‘ra, islomiy hukumat faqat Allohning hukmini qonun sifatida qabul qilgan davlat bo‘lishi kerak.
- U shuningdek, zamonaviy fan va demokratiya tushunchalarini sharqqa moslashtirishga harakat qilgan.
- Maududi musulmon yoshlar va siyosatchilar uchun motivatsion manba bo‘lgan, uning taʼlimotlari ko‘plab islomiy harakatlar uchun asos bo‘lib xizmat qilgan.
Xulosa:
Abul Aʼla Maududi zamonaviy islomiy fikrning ko‘p jihatlarini shakllantirgan mashhur mutafakkir bo‘lib, uning ishlari hozirgi kungacha islomiy-siyosiy olimlar va faollar uchun muhim yo‘riqnoma bo‘lib qolmoqda. Uning taʼlimotlari islomiy davlat qurilishi, islomiy qonunlar va musulmonlar jamiyati to‘g‘risidagi nazariyalarini yoritadi va bevosita amaliyotga tatbiq etish yo‘llarini taklif qiladi.